Nội thất văn phòng TPHCM: kinh nghiệm chọn đồ gỗ tự nhiên cho không gian làm việc
Làm nghề mộc hơn hai mươi năm, tôi gặp không ít khách hàng đến xưởng hỏi mua nội thất văn phòng TPHCM nhưng phần lớn chỉ nhìn vào mẫu mã bên ngoài mà bỏ qua phần cốt lõi là chất phôi gỗ, kết cấu mộng và độ bền thực tế khi dùng lâu dài. Văn phòng khác nhà ở chỗ đồ đạc phải chịu tải liên tục tám tiếng mỗi ngày, người ngồi kéo ghế ra vào hàng trăm lượt, ngăn kéo đóng mở suốt buổi. Nếu chọn sai vật liệu, chỉ sau một hai năm là bàn cong, ghế lỏng, tủ bung cạnh. Bài này tôi viết đúng theo góc nhìn của người trực tiếp cầm bào, cầm đục, để anh chị hiểu vì sao đồ gỗ tự nhiên vẫn là lựa chọn đáng đồng tiền cho không gian làm việc.
Ở khu vực Sài Gòn, khí hậu nóng ẩm quanh năm, độ ẩm không khí có lúc lên tới tám mươi phần trăm rồi lại tụt xuống khô hanh khi bật máy lạnh cả ngày. Sự thay đổi độ ẩm liên tục này chính là kẻ thù lớn nhất của đồ gỗ. Gỗ tự nhiên nếu tẩm sấy đúng quy trình sẽ ổn định, còn gỗ công nghiệp giá rẻ gặp ẩm là trương nở, gặp khô là co ngót, dẫn đến nứt tách bề mặt. Đây là điều tôi luôn nhấn mạnh với khách trước khi bàn tới kiểu dáng.
Hiểu về phôi gỗ trước khi chọn nội thất văn phòng
Phôi gỗ là phần cốt lõi quyết định độ bền của mọi sản phẩm. Khi nhận một khối gỗ về xưởng, việc đầu tiên tôi làm không phải là cưa xẻ ngay mà là kiểm tra độ ẩm bằng máy đo. Gỗ đóng đồ nội thất văn phòng chuẩn phải có độ ẩm dao động từ tám tới mười hai phần trăm. Nếu độ ẩm cao hơn, gỗ vẫn còn nước bên trong, đóng xong để vài tháng là biến dạng.
Các loại gỗ tôi thường dùng cho đồ văn phòng gồm gỗ sồi, gỗ óc chó, gỗ hương và gỗ căm xe. Mỗi loại có đặc tính riêng. Gỗ sồi thớ thẳng, màu sáng, dễ ghép mảng lớn cho mặt bàn họp. Gỗ óc chó vân đẹp, màu nâu trầm, hợp với phòng giám đốc. Gỗ căm xe cứng, chịu lực tốt, thích hợp làm khung chân bàn ghế phải gánh tải nặng.
Cách phân biệt gỗ tẩm sấy đạt chuẩn
Người mua ít khi được nhìn quá trình sấy, nhưng có vài dấu hiệu nhận biết. Gỗ sấy tốt khi gõ vào phát ra tiếng đanh, khô, không bị đục. Bề mặt cắt của gỗ đều màu, không có vệt sẫm lan từ lõi ra biên, đó là dấu hiệu gỗ còn ẩm cục bộ. Khi vuốt tay lên thớ gỗ mộc chưa sơn, gỗ khô sẽ hơi ráp và bám phấn nhẹ, còn gỗ ẩm cho cảm giác mát lạnh, hơi dính.
Một mẹo nữa tôi hay chỉ khách là quan sát đầu thớ gỗ. Nếu thấy các vòng năm rõ ràng, đều đặn, không bị rạn chân chim thì đó là gỗ đã ổn định. Ngược lại nếu đầu thớ đã có vết nứt nhỏ hình tia, tức là gỗ sấy quá gấp hoặc quá lửa, cấu trúc bên trong đã tổn thương và sẽ nứt tiếp khi gặp môi trường thay đổi.
Kỹ thuật làm mộng âm dương của thợ cả
Điểm phân biệt lớn nhất giữa đồ gỗ làm ẩu và đồ gỗ làm kỹ nằm ở mối liên kết. Đồ rẻ tiền thường bắn đinh, dán keo, hoặc dùng ốc vít bắt trực tiếp vào thớ gỗ. Kiểu này nhanh nhưng chỉ vài tháng là lỏng, vì gỗ giãn nở khiến lỗ vít rộng ra. Thợ cả làm chuẩn phải dùng mộng âm dương.
Mộng âm dương là kỹ thuật ghép hai chi tiết gỗ bằng cách đục một bên lõm vào tạo lỗ mộng, bên kia chừa phần lồi ra vừa khít để cắm vào. Khi ghép, tôi phết keo chuyên dụng vào cả hai mặt tiếp xúc rồi ép chặt bằng cảo trong tối thiểu tám tiếng. Mối liên kết này chịu lực theo nhiều phương, không phụ thuộc vào đinh vít, nên tuổi thọ có thể lên tới hàng chục năm.
Các loại mộng dùng cho bàn ghế văn phòng
Tùy vị trí chịu lực mà tôi chọn kiểu mộng khác nhau. Với chân bàn nối vào giằng, tôi dùng mộng đuôi én vì kiểu này khóa cứng, càng kéo càng chặt. Với khung ghế phải chịu lực xoắn khi người ngồi ngả ra sau, tôi làm mộng vuông kép, đóng thêm chốt gỗ ngang để khóa mộng lại. Với mặt bàn ghép nhiều thanh, tôi dùng mộng lưỡi gà kết hợp keo và chốt, giúp mặt bàn phẳng đều, không bị vênh ở mối nối.
Nhiều khách hỏi tôi tại sao đồ gỗ tự nhiên làm mộng lại đắt hơn đồ dán keo. Câu trả lời nằm ở công thợ. Một mối mộng đuôi én đục bằng tay mất gấp năm lần thời gian so với bắn một cái đinh. Nhưng chính công sức đó mới tạo ra món đồ dùng được cả đời, thậm chí truyền lại cho lớp sau vẫn còn tốt.
Cách chọn thớ gỗ có vân đẹp cho không gian văn phòng
Vân gỗ không chỉ để đẹp mà còn phản ánh cách xẻ gỗ. Có ba kiểu xẻ chính ảnh hưởng trực tiếp tới vân và độ ổn định. Xẻ tiếp tuyến cho vân núi lửa uốn lượn đẹp mắt nhưng dễ cong vênh hơn. Xẻ xuyên tâm cho vân sọc thẳng, ít vân hoa nhưng cực kỳ ổn định, không co rút theo chiều ngang. Với mặt bàn họp lớn tôi luôn ưu tiên gỗ xẻ xuyên tâm để mặt bàn giữ phẳng lâu dài.
Khi ghép các thanh gỗ thành một mặt phẳng rộng, người thợ giỏi phải biết đảo chiều vân. Tôi thường ghép các thanh sao cho chiều vòng năm của thanh này ngược với thanh bên cạnh. Kỹ thuật này giúp lực co ngót của các thanh triệt tiêu lẫn nhau, tránh cong hết về một phía. Nếu ghép tất cả cùng chiều, mặt bàn sẽ vênh thành hình lòng máng sau vài mùa nóng lạnh.
Chọn màu vân theo tính chất phòng làm việc
Phòng làm việc cần ánh sáng và sự tập trung, nên với khu vực nhân viên tôi khuyên dùng gỗ vân sáng như sồi tự nhiên, giúp không gian thoáng, đỡ mỏi mắt. Phòng giám đốc hay phòng khách tiếp đối tác thì dùng gỗ vân trầm như óc chó hay gỗ hương, tạo cảm giác điềm tĩnh. Điều quan trọng là màu vân gỗ tự nhiên sẽ đậm dần theo năm tháng do quá trình oxy hóa, đây là nét đẹp riêng mà gỗ công nghiệp không có được.
Độ bền và khả năng chống mối mọt của gỗ tự nhiên
Mối mọt là nỗi lo lớn nhất khi dùng đồ gỗ ở khí hậu nhiệt đới. Nhưng phải nói rõ, không phải loại gỗ nào cũng bị mối tấn công như nhau. Các loại gỗ có tinh dầu tự nhiên như gỗ hương, gỗ căm xe rất ít bị mối vì mùi tinh dầu xua đuổi côn trùng. Gỗ sồi, gỗ tần bì nếu không xử lý kỹ thì có nguy cơ cao hơn.
Tại xưởng, quy trình chống mối của tôi gồm ba bước. Đầu tiên gỗ được ngâm hoặc phun thuốc chống mối chuyên dụng ngay sau khi xẻ, để hóa chất thấm sâu vào thớ. Bước hai là sấy khô, vì mối mọt chỉ sống được trong gỗ còn ẩm, gỗ khô dưới mười hai phần trăm độ ẩm thì ấu trùng mối không phát triển được. Bước ba là sơn phủ bề mặt kín, tạo lớp màng ngăn côn trùng tiếp xúc trực tiếp với gỗ.
Khách hàng cần lưu ý là dù xử lý kỹ đến đâu, nếu để đồ gỗ tiếp xúc trực tiếp với nước lâu ngày, hoặc kê sát tường ẩm mốc, thì môi trường ẩm vẫn tạo điều kiện cho mối phát triển từ bên ngoài vào. Vì vậy việc bảo quản trong quá trình sử dụng cũng quan trọng ngang với chất lượng lúc mua.
Lớp sơn hoàn thiện quyết định tuổi thọ bề mặt
Có hai dòng sơn tôi hay dùng cho đồ văn phòng. Sơn PU cho bề mặt mịn, dễ lau chùi, phù hợp với bàn làm việc thường xuyên đặt giấy tờ, máy tính. Sơn dầu lau tự nhiên giữ được cảm giác thật của thớ gỗ, cho phép sờ vào thấy vân nổi, nhưng đòi hỏi bảo dưỡng định kỳ. Với văn phòng dùng nhiều, tôi nghiêng về sơn PU vì tính bền và dễ vệ sinh.
Một điểm nữa ít người để ý là số lớp sơn. Đồ làm ẩu chỉ phủ một hai lớp mỏng, dùng vài tháng là trầy xước, ngấm nước. Đồ làm kỹ phải qua tối thiểu bốn lớp gồm lót, màu, và phủ bóng, mỗi lớp đều chà nhám giữa các lần sơn để bề mặt mịn và bám chắc. Anh chị khi mua nên hỏi rõ số lớp sơn và loại sơn để tránh mua nhầm hàng làm nhanh.
Các nhu cầu thực tế khi trang bị nội thất văn phòng tại TPHCM
Qua nhiều năm làm việc với doanh nghiệp ở Sài Gòn, tôi nhận thấy nhu cầu nội thất văn phòng chia thành mấy nhóm rõ rệt. Nhóm thứ nhất là startup và văn phòng nhỏ cần đồ gọn nhẹ, linh hoạt, dễ di chuyển khi thay đổi mặt bằng. Nhóm này tôi tư vấn bàn làm việc cỡ vừa, chân sắt kết hợp mặt gỗ tự nhiên để giảm trọng lượng mà vẫn bền.
Nhóm thứ hai là công ty đã ổn định, cần trang bị đồng bộ cho toàn văn phòng. Nhóm này quan tâm tính thống nhất về màu sắc và kiểu dáng, nên tôi thường làm theo bộ, dùng cùng một loại gỗ và cùng tông màu để không gian liền mạch. Nhóm thứ ba là khu vực lãnh đạo và phòng họp lớn, đòi hỏi đồ gỗ có chất, vân đẹp, kích thước lớn, làm điểm nhấn cho hình ảnh công ty.
Kích thước và công năng cần cân nhắc
Bàn làm việc tiêu chuẩn cho nhân viên nên có chiều rộng từ một mét hai tới một mét bốn, đủ đặt máy tính và tài liệu. Chiều cao mặt bàn chuẩn là bảy mươi lăm centimet để ngồi làm việc thoải mái. Ghế nên chọn loại có tựa lưng vừa tầm, phần ngồi rộng để không bị mỏi sau nhiều giờ. Tủ tài liệu cần chia ngăn hợp lý, có ngăn khóa cho giấy tờ quan trọng.
Với phòng họp, kích thước bàn phụ thuộc số người dự họp. Tôi hay tính mỗi người cần khoảng sáu mươi tới bảy mươi centimet chiều dài bàn để có không gian riêng. Bàn họp mười người cần chiều dài tối thiểu ba mét, và với chiều dài này bắt buộc phải ghép gỗ đúng kỹ thuật đảo vân để mặt bàn giữ phẳng lâu dài.
Lưu ý sử dụng và bảo quản nội thất gỗ tự nhiên
Đồ gỗ tự nhiên tuy bền nhưng cần chăm sóc đúng cách để giữ được lâu. Điều đầu tiên là tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào bề mặt gỗ trong thời gian dài, vì tia UV làm bạc màu sơn và làm gỗ khô nứt. Nếu bàn đặt gần cửa sổ, nên có rèm che vào giờ nắng gắt.
Thứ hai là kiểm soát độ ẩm phòng. Máy lạnh chạy liên tục khiến không khí quá khô, gỗ mất nước dần và co ngót. Ngược lại phòng ẩm mốc thì gỗ trương nở. Lý tưởng là giữ độ ẩm phòng ổn định. Với những văn phòng đóng cửa cuối tuần không dùng máy lạnh, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày thường và ngày nghỉ cũng ảnh hưởng tới đồ gỗ theo thời gian.
Thứ ba là cách vệ sinh. Chỉ nên lau bằng khăn mềm hơi ẩm rồi lau khô lại, tuyệt đối không dùng hóa chất tẩy mạnh vì sẽ phá lớp sơn. Với vết bẩn cứng đầu, dùng nước ấm pha loãng chút xà phòng trung tính, lau nhẹ rồi lau khô ngay. Định kỳ sáu tháng một lần có thể đánh một lớp sáp bảo dưỡng để bề mặt gỗ luôn bóng và chống ẩm tốt hơn.
Xử lý các sự cố thường gặp
Nếu ngăn kéo bị kẹt khi thời tiết ẩm, đừng cố kéo mạnh sẽ làm bung mộng. Thay vào đó bôi chút sáp nến hoặc xà phòng khô lên ray trượt để giảm ma sát. Nếu mặt bàn xuất hiện vết trắng do đặt cốc nước nóng, có thể lau bằng khăn thấm chút dầu ăn hoặc dùng máy sấy thổi hơi ấm nhẹ cho hơi ẩm bốc ra khỏi lớp sơn. Với các mối mộng bắt đầu lỏng sau nhiều năm, nên gọi thợ tháo ra bơm keo và ép lại chứ đừng bắn thêm đinh, vì đinh sẽ làm hỏng cấu trúc gỗ.
Câu hỏi thường gặp
Nội thất văn phòng gỗ tự nhiên có đắt hơn gỗ công nghiệp nhiều không?
Ban đầu chi phí cao hơn khoảng ba mươi tới năm mươi phần trăm tùy loại gỗ. Nhưng tính về tuổi thọ, đồ gỗ tự nhiên dùng được mười lăm tới hai mươi năm trong khi gỗ công nghiệp giá rẻ chỉ vài năm là phải thay. Tính chi phí trên mỗi năm sử dụng thì gỗ tự nhiên rẻ hơn.
Loại gỗ nào phù hợp nhất cho bàn làm việc văn phòng?
Với bàn làm việc thường xuyên, tôi khuyên dùng gỗ sồi vì thớ đẹp, cứng vừa phải, dễ gia công và giá hợp lý. Nếu ngân sách rộng và cần vân đẹp cho phòng lãnh đạo thì chọn gỗ óc chó. Chân bàn chịu lực nên làm bằng gỗ căm xe hoặc gỗ cứng tương đương.
Làm sao biết đồ gỗ có làm mộng thật hay chỉ bắn đinh?
Anh chị có thể quan sát các góc nối. Đồ làm mộng thường thấy vết ghép gọn gàng, không lộ đầu đinh. Có thể lật ngược bàn ghế lên xem mặt dưới, nếu thấy các chốt gỗ nhỏ ở mối nối thì đó là làm mộng. Ngoài ra hỏi trực tiếp nơi bán và yêu cầu xem sản phẩm mẫu tại xưởng là cách chắc chắn nhất.
Nội thất gỗ tự nhiên có bị mối mọt khi dùng ở TPHCM không?
Nếu gỗ được tẩm sấy và xử lý chống mối đúng quy trình, kết hợp bảo quản tốt thì rất ít khi bị mối. Quan trọng là tránh để đồ gỗ tiếp xúc lâu với nước và kê sát tường ẩm. Các loại gỗ có tinh dầu như gỗ hương gần như không bị mối tấn công.
Kết luận
Chọn nội thất văn phòng không phải chuyện nhìn mẫu đẹp là mua. Điều quyết định giá trị lâu dài nằm ở chất phôi gỗ được tẩm sấy chuẩn, kỹ thuật làm mộng âm dương chắc chắn, cách chọn vân gỗ và lớp sơn hoàn thiện đủ dày. Đồ gỗ tự nhiên làm đúng cách sẽ đồng hành cùng công ty qua nhiều năm mà vẫn giữ được vẻ đẹp và độ bền. Nếu anh chị cần tư vấn cụ thể cho không gian làm việc của mình, có thể ghé xưởng của Hộ kinh doanh Dương Thái Bình tại 199 đến 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, TP Hồ Chí Minh để xem trực tiếp và trao đổi. Tôi luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để anh chị chọn được món đồ đáng đồng tiền.
