Giường tầng tại quận 9: giải pháp cho nhà phố và căn hộ diện tích hẹp
Tôi làm nghề mộc hơn hai mươi năm, và trong khoảng năm năm trở lại đây, số đơn đặt giường tầng tại quận 9 tăng lên thấy rõ. Khu này giờ mọc lên nhiều chung cư, nhà phố nhỏ, phòng cho hai ba đứa nhỏ ngủ chung nhưng diện tích chỉ chừng chín tới mười hai mét vuông. Giường đơn đặt sát nhau thì chật, mà không đủ chỗ để tủ với bàn học. Giường tầng lúc này là lời giải hợp lý nhất, dồn chỗ ngủ lên chiều cao, chừa mặt sàn cho việc khác.
Nhưng nói thật, giường tầng không phải cứ đóng hai cái giường chồng lên nhau là xong. Đây là món đồ chịu tải trọng động, có trẻ con leo trèo nghịch ngợm, nên kết cấu phải chắc từ phôi gỗ tới mối nối. Tôi sẽ nói kỹ từng phần để bà con hình dung được cái giường mình sắp bỏ tiền ra mua nó được làm ra sao.
Ở xưởng chúng tôi, mỗi cây giường tầng làm ra đều tính trước tải trọng thực tế. Một người lớn nặng bảy tám chục ký nằm trên tầng trên, cộng thêm nệm và cử động khi ngủ, thì cột trụ và thanh giằng phải gánh được gấp đôi con số đó mới an toàn. Chuyện này không nhìn bằng mắt được, phải hiểu về gỗ và cách ghép mộng thì mới yên tâm.
Chọn phôi gỗ làm giường tầng: gốc rễ của độ bền
Giường tầng chịu lực khác hẳn giường thường. Toàn bộ trọng lượng tầng trên dồn xuống bốn cột trụ, rồi từ cột truyền xuống sàn. Nếu phôi gỗ non, nhiều dác, thớ xoắn thì chỉ vài tháng là cột bắt đầu cong, mối nối lỏng ra, nằm nghe cọt kẹt. Cho nên khâu chọn phôi là quan trọng nhất.
Các loại gỗ tôi hay dùng đóng giường tầng
Với khách ở quận 9, tôi thường tư vấn ba nhóm gỗ tùy túi tiền và nhu cầu:
- Gỗ sồi (sồi Mỹ, sồi Nga): thớ thẳng, vân đẹp, cứng vừa phải, dễ gia công, chịu lực tốt. Đây là lựa chọn cân bằng nhất cho giường tầng gia đình.
- Gỗ thông New Zealand: nhẹ, giá mềm, phù hợp phòng trẻ nhỏ. Nhược điểm là mềm hơn nên phải chọn phôi già, ít mắt sống.
- Gỗ cao su ghép: giá kinh tế, ổn định, ít cong vênh nếu tẩm sấy đúng. Hợp với nhà cho thuê, ký túc xá.
Điều tôi luôn dặn thợ trẻ là gỗ đóng cột trụ phải là phôi nguyên thanh, không được nối ghép giữa thân. Cột trụ mà có mối nối ở đoạn chịu lực thì sớm muộn cũng gãy. Riêng thanh ngang, thanh giằng thì có thể dùng phôi ghép finger nếu keo chuẩn và ghép đúng thớ.
Độ ẩm phôi gỗ, chuyện nhiều người bỏ qua
Khí hậu Sài Gòn nóng ẩm, quận 9 lại gần sông Đồng Nai nên độ ẩm không khí cao. Phôi gỗ trước khi vào máy phải sấy đạt độ ẩm khoảng tám tới mười hai phần trăm. Nếu gỗ còn ẩm mà đã đóng thành phẩm, khi vào nhà máy lạnh hoặc gặp mùa khô, gỗ co lại làm mộng hở, nứt bề mặt. Ngược lại gỗ sấy quá khô lại giòn, dễ nứt khi bắt vít.
Ở xưởng, tôi đo độ ẩm từng lô phôi bằng máy chứ không đoán bằng tay. Cây nào lệch chuẩn thì để riêng, không cho vào đơn giường tầng vì đây là món cần sự ổn định lâu dài.
Đọc thớ gỗ và chọn vân đẹp cho mặt giường
Nhiều người nghĩ vân gỗ chỉ để nhìn cho đẹp, nhưng với thợ cả thì thớ gỗ nói lên độ bền. Thớ thẳng, đều thì chịu lực tốt và ít cong. Thớ xoắn, thớ chéo tuy nhìn lạ mắt nhưng dễ nứt theo chiều xiên khi chịu tải.
Khi chọn phôi làm thanh chịu lực chính, tôi luôn xoay ván lại xem chiều thớ. Thanh ngang đỡ vạt giường phải đặt sao cho thớ gỗ nằm dọc theo chiều dài thanh, như vậy khả năng chống uốn mới cao. Đặt sai chiều thớ, thanh gỗ dày cỡ nào cũng dễ gãy ngang.
Với mặt giường và các bề mặt lộ ra ngoài, tôi ưu tiên những tấm có vân núi hoặc vân sọc đều, gom về cùng một tông màu. Chuyện ghép ván sao cho vân liền mạch nhìn tưởng dễ mà rất mất công. Người thợ phải trải hết ván ra sàn, xoay từng tấm để tìm chỗ vân ăn khớp rồi mới đánh dấu ghép. Làm ẩu thì mặt giường nhìn chỗ đậm chỗ nhạt, loang lổ.
Một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng là loại bỏ mắt sống. Mắt chết đã khô, không rụng thì để lại làm điểm nhấn cũng được. Nhưng mắt sống còn dính nhựa, sau này khô đi sẽ rụng ra tạo lỗ, vừa xấu vừa yếu. Ở khu vực chịu lực tuyệt đối không được để mắt gỗ.
Kỹ thuật mộng âm dương, phần hồn của cây giường
Đây là phần tôi tâm đắc nhất khi làm nghề. Giường tầng gắn vít, gắn ke sắt thì ai cũng làm được, nhưng để cây giường chắc và bền chục năm thì phải dùng mộng gỗ đúng cách.
Mộng âm dương, hay còn gọi là mộng mộng và lỗ mộng, là kiểu ghép mà một đầu gỗ được đẽo thành phần lồi (mộng dương) khớp vào lỗ khoét sẵn trên thanh kia (mộng âm). Khi hai phần này ăn khớp, lực được truyền qua diện tích tiếp xúc của gỗ với gỗ chứ không dồn hết vào con vít. Nhờ vậy mối nối vừa chắc vừa không kêu.
Vì sao mộng gỗ hơn hẳn ke sắt và vít suông
- Mộng gỗ truyền lực đều, không tạo điểm tập trung ứng suất như đầu vít.
- Gỗ ghép gỗ giãn nở đồng đều theo nhiệt độ, ke sắt thì giãn nở khác gỗ nên lâu ngày làm lỏng lỗ vít.
- Mộng làm khít thì cây giường không cọt kẹt khi trở mình, đây là điều phụ huynh rất quan tâm khi con ngủ tầng trên.
Thực tế với giường tầng tháo lắp được, tôi kết hợp cả hai: dùng mộng gỗ để định vị và gánh lực chính, thêm bulong tán chìm để siết chặt và cho phép tháo ra khi chuyển nhà. Cách này vừa giữ được cái chắc của mộng truyền thống, vừa tiện cho khách ở chung cư hay dời nhà. Con bulong tôi dùng loại thép mạ, đầu tán âm để trẻ con không quẹt phải.
Chi tiết mộng ở cột trụ và thang leo
Cột trụ là nơi tôi làm mộng kỹ nhất. Thanh ngang đầu giường và chân giường đều ghép mộng vào cột, tạo thành khung hộp vững. Riêng thang leo, mỗi bậc đều được khoét mộng âm vào hai thanh dọc rồi đóng chốt, không chỉ bắt vít suông. Thang là chỗ trẻ con dồn cả trọng lượng khi leo lên xuống mỗi ngày, làm ẩu là nguy hiểm.
Bậc thang tôi luôn làm mặt phẳng rộng chừng bảy tới tám phân, có xẻ rãnh chống trơn. Nhiều giường ngoài thị trường làm thang bằng ống tròn nhỏ, bước lên đau chân và dễ trượt. Nhà có con nhỏ nên chọn kiểu thang bậc phẳng cho an toàn.
Chống mối mọt và xử lý bề mặt cho giường tầng
Quận 9 nền đất nhiều nơi còn ẩm, nhà trệt hay gặp mối. Gỗ đóng giường dù tốt cỡ nào cũng cần xử lý chống mối mọt từ đầu. Ở xưởng, phôi gỗ sau khi sấy được ngâm hoặc quét thuốc chống mối gốc borat, loại này an toàn cho người, không mùi độc, thấm sâu vào thớ gỗ.
Sau khâu chống mối là hoàn thiện bề mặt. Với phòng trẻ em, tôi khuyên dùng sơn gốc nước hoặc dầu lau tự nhiên thay cho sơn PU dung môi nặng mùi. Dầu lau thấm vào gỗ, giữ được cảm giác thớ gỗ thật khi sờ tay, lại dễ dặm vá khi trầy xước. Sơn PU cho bề mặt bóng mịn, chống ẩm tốt hơn nhưng cần để bay hết mùi trước khi cho trẻ dùng.
Các cạnh và góc giường tầng đều được bo tròn, chà nhám kỹ. Trẻ con hiếu động, va đập vào cạnh vuông sắc là chuyện thường. Bo góc vừa an toàn vừa làm cây giường nhìn mềm mại hơn. Đây là chi tiết nhỏ mà nhiều nơi làm hàng loạt hay bỏ qua.
Các kiểu giường tầng phù hợp với nhà ở quận 9
Tùy diện tích và số người dùng, tôi tư vấn vài kiểu bố trí khác nhau:
Giường tầng đôi tiêu chuẩn
Hai giường xếp chồng, kích thước một mét bốn hoặc một mét sáu chiều rộng. Đây là kiểu phổ biến nhất cho hai anh em hoặc hai chị em ngủ chung. Tầng trên có lan can bao quanh cao chừng ba mươi phân để chống lăn ngã.
Giường tầng kết hợp bàn học và tủ
Kiểu này rất hợp căn hộ nhỏ. Tầng trên để ngủ, tầng dưới thay giường bằng bàn học liền tủ sách, hoặc góc học tập. Một khối đồ gỗ gánh cả ba chức năng ngủ, học, cất đồ. Với phòng chín mét vuông, kiểu này giải phóng được rất nhiều diện tích sàn.
Khi làm kiểu này, phần khung phải tính lực kỹ hơn vì tủ sách chứa đồ cũng có trọng lượng. Tôi thường tăng tiết diện cột trụ và thêm một thanh giằng ngang ở lưng để cả khối không bị lắc.
Giường tầng có hộc kéo tích hợp
Phần chân giường tầng dưới được làm thành các hộc kéo lớn để cất chăn màn, quần áo mùa. Nhà nhỏ mà tận dụng được khoảng gầm giường thì đỡ phải sắm thêm tủ. Ray trượt tôi dùng loại tải nặng, kéo êm, chịu được đồ đầy hộc.
Giường tầng chữ L cho ba người
Nhà đông con thì có kiểu ba giường bố trí chữ L, tận dụng góc phòng. Kiểu này cần diện tích rộng hơn chút nhưng vẫn tiết kiệm hơn kê ba giường rời. Tôi hay làm kiểu này cho các gia đình có ba cháu nhỏ.
Kích thước và khoảng an toàn cần lưu ý
Cái này nhiều người mua giường tầng không để ý. Khoảng cách từ vạt giường tầng trên tới trần nhà phải đủ để người ngồi dậy không đụng đầu, tối thiểu tám tới chín tấc. Nhà quận 9 nhiều căn hộ trần thấp chừng hai mét sáu, nên tôi luôn đo trần trước khi định chiều cao giường.
Khoảng hở giữa hai tầng cũng vậy, phải đủ rộng để người nằm tầng dưới ngồi dậy thoải mái. Lan can tầng trên cao ít nhất ba mươi phân tính từ mặt nệm, thanh lan can dày dặn, khoảng cách giữa các thanh không quá rộng để trẻ không lọt chân.
Vạt giường tôi làm bằng nan gỗ thưa đều, không đóng ván kín. Nan thưa giúp nệm thoát ẩm, không bị hầm mốc, đặc biệt quan trọng với khí hậu ẩm ở khu vực gần sông. Mỗi thanh nan đều tựa lên gờ khắc sẵn trên khung, chịu lực chia đều chứ không chỉ gác lên.
Lưu ý sử dụng và bảo quản giường tầng thực tế
Đóng giường chắc là một chuyện, dùng đúng cách mới giữ được lâu. Đây là mấy điều tôi luôn dặn khách sau khi giao hàng:
- Sau vài tháng đầu nên kiểm tra và siết lại các bulong một lần, vì gỗ mới có thể co giãn nhẹ làm mối nối hơi lỏng.
- Không cho trẻ nhảy hoặc đứng bật trên tầng trên, tải trọng động đột ngột hại kết cấu hơn nằm yên nhiều lần.
- Lau bụi bằng khăn khô hoặc hơi ẩm, tránh nước đọng thấm vào chân giường.
- Đặt giường cách tường một khoảng nhỏ để không khí lưu thông, tránh ẩm mốc mặt tiếp xúc.
- Nếu dùng dầu lau, mỗi năm lau lại một lớp dầu dưỡng để gỗ không khô nứt.
Một chuyện nữa là chọn nệm đúng độ dày. Nệm quá dày làm lan can tầng trên thấp đi so với mặt nằm, giảm độ an toàn. Với giường tầng tôi thường khuyên dùng nệm dày chừng mười tới mười lăm phân là vừa.
Vì sao nên đặt giường tầng đóng theo yêu cầu
Giường tầng bán sẵn thường theo kích thước tiêu chuẩn, không phải lúc nào cũng vừa với phòng nhà bạn. Đóng theo yêu cầu thì đo đạc thực tế, tính từng centimet cho khớp trần, khớp cửa, khớp góc phòng. Nhất là những phòng có cột, có ô cửa sổ lệch, thì hàng đóng riêng mới xử lý gọn được.
Xưởng chúng tôi nhận đo tại nhà, tư vấn kiểu dáng theo diện tích và số người dùng, rồi báo giá rõ ràng theo loại gỗ. Khách chọn được thớ gỗ, màu sơn, kiểu thang, có hộc kéo hay không. Giao hàng lắp đặt tận nơi trong khu vực quận 9 và các quận lân cận.
Câu hỏi thường gặp về giường tầng
Giường tầng gỗ tự nhiên chịu được người lớn nằm không?
Được, nếu kết cấu tính đúng. Giường tôi đóng bằng gỗ sồi hay thông già, cột trụ nguyên thanh, mộng ghép chắc thì người lớn bảy tám chục ký nằm tầng trên vẫn ổn. Quan trọng là chọn loại gỗ và tiết diện cột phù hợp, tôi sẽ tư vấn theo trọng lượng người dùng.
Nhà trần thấp có làm giường tầng được không?
Được, nhưng cần đo trần trước. Trần dưới hai mét sáu thì tôi sẽ hạ chiều cao tầng trên và tính lại khoảng hở giữa hai tầng cho ngồi dậy thoải mái. Không nên mua hàng có sẵn khi trần thấp vì dễ đụng đầu.
Giường tầng có tháo lắp khi chuyển nhà được không?
Có. Tôi làm kiểu kết hợp mộng gỗ với bulong tán chìm, tháo ra lắp lại được nhiều lần mà mối nối vẫn chắc. Rất tiện cho khách ở chung cư hay thuê nhà.
Giá giường tầng gỗ tự nhiên khoảng bao nhiêu?
Giá phụ thuộc loại gỗ, kích thước và có tích hợp bàn học, hộc kéo hay không. Gỗ cao su ghép giá mềm nhất, gỗ thông tầm trung, gỗ sồi cao hơn. Bạn cho biết diện tích phòng và nhu cầu, tôi báo giá cụ thể.
Bao lâu thì nhận được giường sau khi đặt?
Hàng đóng theo yêu cầu thường mất khoảng mười tới mười lăm ngày làm việc, tùy độ phức tạp và loại gỗ. Sau khi đo và chốt mẫu tôi sẽ hẹn ngày giao lắp cụ thể.
Kết luận
Chọn giường tầng tại quận 9 không chỉ là chọn kiểu dáng cho đẹp, mà cốt yếu ở phôi gỗ, ở cách ghép mộng và ở sự an toàn cho người nằm, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ. Một cây giường làm đúng từ khâu chọn gỗ tới hoàn thiện bề mặt sẽ theo gia đình cả chục năm, không cọt kẹt, không lung lay.
Nếu bà con ở quận 9 hay các quận lân cận cần tư vấn đóng giường tầng theo diện tích phòng, cứ liên hệ Hộ kinh doanh Dương Thái Bình tại 199 – 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, TP Hồ Chí Minh. Chúng tôi nhận đo tại nhà, tư vấn thẳng thắn về loại gỗ hợp túi tiền, và làm đúng như đã bàn với khách.
