Bàn làm việc có hộc tủ: giải pháp cho bàn gọn, đồ nhiều
Làm nghề mộc hơn hai mươi năm, tôi gặp nhiều khách than phiền một chuyện: mua bàn về rồi giấy tờ, sổ sách, chuột phím, dây điện cứ chất đầy mặt bàn, ngồi làm mà bực. Cái gốc của vấn đề không nằm ở người dùng luộm thuộm, mà nằm ở chỗ chiếc bàn không có nơi cất đồ. Một chiếc bàn làm việc có hộc tủ làm đúng kỹ thuật sẽ giải quyết gọn chuyện này. Hộc tủ không chỉ để đựng, mà còn phải kéo ra êm, đóng vào khít, chịu được trọng lượng sách vở lâu năm không sệ, không kẹt.
Trong bài này tôi nói thẳng chuyện làm nghề: chọn phôi gỗ ra sao, ghép mộng thế nào để hộc tủ bền chục năm, cách phân biệt bàn làm tử tế với bàn làm ẩu, và những lưu ý dùng thực tế mà ít nơi nói cho khách. Ai đang tính sắm một chiếc bàn có ngăn kéo cho phòng làm việc tại nhà hay văn phòng thì đọc kỹ phần dưới.
Vì sao nên chọn bàn làm việc có ngăn kéo thay vì bàn trơn
Nhiều người lúc mua tiếc vài trăm nghìn nên lấy bàn trơn cho rẻ, dùng một thời gian mới thấy thiếu chỗ để đồ. Bàn trơn hợp với ai chỉ đặt máy tính rồi thôi, còn đa số chúng ta đều cần cất bút, sổ, con dấu, ổ cứng, giấy tờ quan trọng. Một chiếc bàn làm việc có ngăn kéo giúp mặt bàn luôn thoáng, nhìn vào không rối mắt, mà làm việc đầu óc cũng dễ tập trung hơn.
Xét về kết cấu, bàn có hộc tủ còn vững hơn bàn trơn. Khối hộc tủ đóng vai trò như một chân trụ đặc, chống lắc rất tốt khi ta tì tay hay gõ bàn phím mạnh. Bàn trơn bốn chân dễ rung nếu mộng lỏng, còn bàn có hộc gần như đứng im. Đây là lý do dân văn phòng và người làm việc lâu giờ chuộng loại bàn liền hộc.
Về công năng lưu trữ, tôi thường tư vấn khách chọn bàn ba ngăn kéo cho một bên hộc. Ngăn trên cùng nông để đựng bút, kẹp giấy, những thứ hay dùng. Ngăn giữa vừa phải cho sổ tay, tài liệu mỏng. Ngăn dưới cùng sâu để đựng chồng hồ sơ dày hoặc ổ đĩa, thiết bị. Cách chia này dựa trên thói quen dùng thực tế chứ không phải làm cho có.
Chọn phôi gỗ làm bàn có hộc tủ: kinh nghiệm thợ cả
Cái quyết định tuổi thọ của bàn nằm ở khâu chọn phôi gỗ, chứ không phải ở lớp sơn bóng phủ ngoài. Nhiều khách hỏi tôi sao cùng gọi là gỗ tự nhiên mà giá chênh nhau gấp đôi, câu trả lời nằm ở loại gỗ và cách xử lý phôi.
Các loại gỗ thường dùng làm bàn hộc tủ
Với dòng bàn có hộc tủ, tôi hay dùng gỗ gõ đỏ, gỗ sồi Nga, gỗ óc chó và gỗ cao su ghép tùy ngân sách khách. Gỗ gõ đỏ nặng, thớ mịn, vân nổi chìm rất đẹp, chịu nước và chống mối mọt tốt, làm hộc tủ thì ngăn kéo trơn tru chục năm không cong. Gỗ sồi có vân sọc thẳng khỏe khoắn, giá dễ chịu hơn, phù hợp phòng làm việc theo phong cách hiện đại. Gỗ óc chó vân xoáy sang, màu nâu trầm, dành cho ai muốn bàn có nét riêng.
Nếu ngân sách vừa phải, gỗ cao su ghép thanh cũng là lựa chọn hợp lý, miễn là được xử lý tẩm sấy đúng chuẩn. Điều tôi lưu ý khách là đừng ham rẻ mà lấy phôi chưa sấy kỹ, vì gỗ còn ẩm để một mùa nồm là cong vênh, hộc kéo kẹt cứng.
Độ ẩm phôi gỗ và chuyện tẩm sấy
Phôi gỗ đạt chuẩn làm nội thất phải có độ ẩm về khoảng 8 đến 12 phần trăm. Gỗ mua về từ rừng thường độ ẩm rất cao, phải qua lò sấy nhiều ngày để rút nước dần. Sấy vội quá thì gỗ nứt, sấy không tới thì sau này gỗ tiếp tục co ngót làm hở mộng. Ở xưởng, tôi luôn để phôi nghỉ sau khi sấy vài tuần cho gỗ ổn định rồi mới đưa vào cắt.
Khách khó tự đo độ ẩm, nhưng có mẹo nhận biết: gõ vào mặt gỗ khô thanh tiếng đanh, còn gỗ ẩm nghe đục. Sờ vào mặt gỗ sấy kỹ thấy khô ráo, không có cảm giác mát lạnh bết tay. Đây là mẹo nhỏ mà khách nên biết khi đi xem bàn tận nơi.
Cách chọn thớ gỗ vân đẹp cho mặt bàn
Mặt bàn là nơi mắt nhìn nhiều nhất nên tôi chọn thớ gỗ kỹ. Với gỗ vân thẳng như sồi, tôi ghép các thanh sao cho hướng vân chạy đều một chiều, nhìn liền mạch. Với gỗ vân núi như gõ đỏ, óc chó thì tôi bố trí vân đối xứng để mặt bàn có điểm nhấn. Thợ làm ẩu thường ghép loạn, chỗ đậm chỗ nhạt, chỗ vân dọc chỗ vân ngang, nhìn rất lộn xộn.
Chọn thớ gỗ đẹp không chỉ vì thẩm mỹ. Ghép vân cùng chiều còn giúp mặt bàn co ngót đồng đều theo mùa, giảm nguy cơ nứt tách mối ghép. Đây là chỗ phân biệt bàn của thợ có nghề với bàn làm cho xong.
Kỹ thuật làm mộng âm dương cho hộc tủ bền chắc
Đây là phần cốt lõi mà tôi muốn khách hiểu, vì nó quyết định hộc tủ có bền hay không. Một chiếc bàn làm việc đa năng có hộc tủ chịu lực đóng mở hàng nghìn lần mỗi năm, nếu chỉ đóng đinh và bắn keo thì vài năm là lỏng lẻo.
Mộng âm dương là gì và tại sao quan trọng
Mộng âm dương là cách ghép hai thanh gỗ vuông góc bằng cách khoét lỗ ở thanh này và tạo ngàm nhô ra ở thanh kia, đóng khít vào nhau. Kiểu mộng này ăn lực đều theo cả hai chiều, càng dùng càng chặt vì gỗ nở ra bám vào nhau. Hộc tủ làm mộng âm dương ở bốn góc thì kéo ra vào cả chục năm không bung, không xệ đáy.
Thợ làm nhanh hay dùng vít và keo thay mộng. Kiểu này ban đầu cũng chắc, nhưng gỗ co ngót theo mùa làm lỗ vít rộng dần, vít lỏng ra là ngăn kéo lệch, đóng vào cạ mép. Tôi vẫn giữ cách làm mộng truyền thống cho các mối ghép chịu lực, chỉ dùng keo và vít hỗ trợ thêm chứ không thay thế mộng.
Ray trượt và bản lề, phần nhỏ mà quyết định trải nghiệm
Hộc tủ đóng mở êm hay không phụ thuộc vào ray trượt. Tôi dùng ray bi ba tầng cho các ngăn kéo, loại này kéo ra được gần hết chiều dài ngăn, chịu tải tốt và trượt nhẹ tay. Ray rẻ tiền chỉ hai tầng, kéo ra không hết, đựng đồ nặng là kêu ken két rồi rít cứng.
Với ai muốn cao cấp hơn, tôi lắp thêm ray giảm chấn, đóng ngăn kéo mạnh cỡ nào cũng tự khựng lại êm ru chứ không đập rầm. Chi tiết nhỏ này khách ít để ý lúc mua nhưng dùng rồi mới thấy khác biệt rõ rệt mỗi ngày.
Đáy hộc và ván hậu
Nhiều bàn giá rẻ làm đáy ngăn kéo bằng ván mỏng, đựng chồng hồ sơ nặng là võng xuống rồi bung ra. Tôi làm đáy hộc dày dặn, lắp vào rãnh chứ không bắn đinh nổi, đựng nặng vẫn phẳng. Ván hậu phía sau bàn cũng phải kín và chắc, vừa che dây điện vừa giằng cho khối bàn không bị vặn.
Độ bền chống mối mọt và cách xử lý gỗ tận gốc
Mối mọt là nỗi lo lớn nhất với đồ gỗ ở khí hậu nóng ẩm của ta. Tôi luôn nói với khách rằng chống mối mọt phải làm từ khâu phôi chứ không phải xịt thuốc lúc giao hàng cho có.
Đầu tiên, gỗ sấy đạt độ ẩm chuẩn tự thân đã ít bị mọt hơn, vì mọt cần độ ẩm để sinh sôi. Gỗ khô kiệt thì mọt khó làm tổ. Tiếp theo, các loại gỗ như gõ đỏ, căm xe vốn có tinh dầu tự nhiên trong thớ gỗ, mối mọt rất kỵ, đây là lợi thế của gỗ tốt. Với gỗ cao su hay gỗ mềm hơn, tôi cho ngâm tẩm hóa chất chống mối trước khi gia công, thấm sâu vào thớ chứ không phủ ngoài.
Lớp sơn hoàn thiện cũng góp phần chắn ẩm. Tôi sơn PU nhiều lớp mỏng, chà nhám giữa các lớp, để bề mặt kín nước mà vẫn thấy được vân gỗ. Lớp sơn kín thì nước đổ ra lau ngay là sạch, không thấm vào làm gỗ trương mọt. Ai thích mộc mạc thì dùng dầu lau, nhưng cần bảo dưỡng thường xuyên hơn.
Bàn làm việc liền kệ: khi cần chứa nhiều mà diện tích hẹp
Với phòng làm việc nhỏ, tôi thường tư vấn khách chọn mẫu bàn làm việc liền kệ kết hợp hộc tủ. Loại này tận dụng cả chiều cao và chiều rộng, mặt bàn để làm việc, kệ phía trên đựng sách và đồ trang trí, hộc tủ bên dưới cất giấy tờ. Một món đồ gánh ba việc, tiết kiệm diện tích thấy rõ.
Kệ liền bàn có nhiều kiểu bố trí. Kệ mở phía trên bàn tiện lấy sách hay dùng. Kệ chữ L kê góc phòng vừa tăng chỗ chứa vừa tạo mặt bàn rộng để đặt hai màn hình. Bàn có kệ sách chữ L rất được dân lập trình và người làm sáng tạo chuộng vì có nhiều không gian bày biện. Nếu bạn quan tâm, có thể tham khảo thêm các mẫu tại chuyên mục nội thất Thái Bình để so sánh kiểu dáng và kích thước phù hợp phòng nhà mình.
Điều cần lưu ý khi làm bàn liền kệ là phần kệ trên phải neo chắc vào tường hoặc có kết cấu giằng vững, tránh chất quá nặng làm nghiêng. Tôi luôn tính toán tải trọng kệ và bắt vít nở vào tường cho khách khi lắp, không để kệ đứng chông chênh.
Kích thước bàn có hộc tủ chuẩn cho từng nhu cầu
Kích thước bàn ảnh hưởng trực tiếp đến tư thế ngồi và sức khỏe lâu dài. Tôi hay khuyên khách theo mấy chuẩn sau dựa trên kinh nghiệm làm cho nhiều nhà.
- Chiều cao mặt bàn: khoảng 73 đến 76 cm là chuẩn cho người Việt ngồi ghế thường, khuỷu tay đặt lên bàn vuông góc thoải mái.
- Chiều rộng mặt bàn: bàn một hộc thường dài 1m2 đến 1m4, đủ đặt màn hình và bàn phím. Bàn hai màn hình nên chọn 1m6 trở lên.
- Chiều sâu mặt bàn: tối thiểu 60 cm để mắt cách màn hình đủ xa, tốt nhất là 65 đến 70 cm.
- Khoang để chân: chiều cao khoảng hở dưới bàn nên trên 60 cm để chân duỗi thoải mái, không bị hộc tủ cấn gối.
Khi làm bàn có hộc tủ, tôi luôn tính khoảng để chân trước rồi mới bố trí khối hộc sang một bên, tránh trường hợp hộc tủ chiếm hết chỗ để chân khiến ngồi gò bó. Đây là lỗi hay gặp ở bàn làm rập khuôn không tính người dùng thật.
Một vài mẫu bàn làm việc có hộc tủ tại xưởng
Dưới đây là các mẫu bàn tôi và anh em xưởng đang làm, đa dạng từ gỗ tự nhiên cho tới gỗ công nghiệp phủ melamine, tùy ngân sách và gu của mỗi nhà.
Mẫu bàn gỗ gõ đỏ tự nhiên là dòng khách chuộng nhất khi muốn bền chắc lâu dài. Vân gỗ đanh, màu nâu đỏ ấm, hộc tủ ghép mộng chắc, đây là loại truyền được cho đời sau chứ không phải dùng vài năm rồi bỏ. Ai thích vân gõ đỏ đặc trưng thì đây là lựa chọn đáng cân nhắc.
Với văn phòng công ty cần nhiều bàn cùng lúc, tôi thường làm dòng bàn văn phòng hiện đại dáng gọn, hộc tủ di động để dưới gầm bàn kéo ra vào linh hoạt. Loại này dễ sắp xếp lại vị trí khi thay đổi bố cục phòng.
Kèm theo bàn, nhiều khách đặt thêm tủ tài liệu gỗ tự nhiên để bên cạnh, chứa hồ sơ nhiều. Bộ bàn tủ đồng bộ nhìn liền mạch mà công năng lưu trữ tăng gấp bội.
Ngân sách vừa phải thì có dòng bàn gỗ MDF phủ melamine chống xước, hộc tủ ba ngăn, giá mềm mà dùng vẫn ngon cho nhu cầu học tập, làm việc nhẹ tại nhà.
Với người thích bàn có kệ sách chữ L đặt góc phòng, mẫu dưới đây kết hợp mặt bàn rộng, kệ sách nhiều tầng và hộc tủ, gọn một góc mà chứa được rất nhiều.
Ngoài ra còn nhiều mẫu bàn khác cho khách chọn, từ màu trắng sáng cho phòng hiện đại tới các dáng gỗ tự nhiên vân đẹp.
Video dưới đây cho các bạn nhìn rõ hơn chi tiết một mẫu bàn gỗ gõ đỏ hộc tủ mà xưởng đang hoàn thiện.
Lưu ý sử dụng và bảo dưỡng bàn có hộc tủ
Bàn tốt đến mấy mà dùng ẩu cũng nhanh hỏng. Tôi dặn khách vài điều đơn giản để bàn bền lâu.
- Không đặt bàn nơi nắng chiếu trực tiếp cả ngày, nắng gắt làm gỗ mất màu và dễ nứt bề mặt sơn.
- Tránh kê sát máy lạnh thổi thẳng, luồng khí lạnh khô làm gỗ co ngót không đều.
- Lau bàn bằng khăn ẩm vắt kiệt, không dội nước hay để nước đọng lâu trên mặt bàn.
- Không kéo lê hộc tủ khi đựng quá nặng, chia bớt đồ ra cho ray trượt bền.
- Định kỳ tra chút dầu vào ray trượt nếu thấy kéo bắt đầu rít, ngăn kéo sẽ êm trở lại.
Với gỗ tự nhiên, cứ nửa năm lau qua một lớp sáp bảo dưỡng hoặc dầu chuyên dụng thì mặt bàn giữ được độ ẩm gỗ, không khô nứt. Việc này đơn giản, mất mười phút mà kéo dài tuổi thọ bàn thêm nhiều năm. Bạn có thể tìm hiểu thêm kiến thức chọn gỗ và chăm sóc đồ gỗ tại shopdogo.com để bổ sung thông tin.
Cách nhận biết bàn làm tử tế khi đi mua
Đi xem bàn, khách nên kiểm tra vài điểm sau để biết bàn làm kỹ hay ẩu. Kéo thử tất cả các ngăn ra vào vài lần, ngăn tốt trượt đều, đóng vào khít không cạ mép. Nhấc thử một góc bàn xem có bị vặn, có tiếng kêu rắc ở mối ghép không. Sờ vào cạnh mặt bàn và mép hộc xem có được bo tròn nhẵn hay còn góc cạnh dăm.
Nhìn lớp sơn dưới ánh sáng nghiêng, sơn làm kỹ thì mịn đều, không thấy lỗ kim hay vệt chảy. Mở ngăn kéo ra nhìn phần bên trong, thợ tử tế làm mặt trong cũng nhẵn và sơn kín, còn thợ ẩu để mặt trong thô ráp. Những chi tiết khuất mà làm cẩn thận mới là dấu hiệu của người có nghề.
Còn nhiều mẫu bàn văn phòng và bàn nhân viên khác nữa cho các bạn tham khảo, mỗi kiểu hợp một nhu cầu riêng.
Câu hỏi thường gặp về bàn làm việc có hộc tủ
Bàn làm việc có hộc tủ nên chọn mấy ngăn kéo?
Tùy nhu cầu, nhưng phổ biến nhất là ba ngăn cho một bên hộc. Ngăn nông trên cùng để văn phòng phẩm, ngăn giữa cho sổ sách, ngăn dưới sâu cho hồ sơ dày. Nếu đồ ít có thể chọn hai ngăn, đồ nhiều thì làm hộc hai bên hoặc thêm tủ tài liệu kèm bên.
Hộc tủ liền bàn và hộc tủ di động khác nhau ra sao?
Hộc liền bàn gắn cố định vào khung, chắc chắn và làm chân trụ vững cho bàn. Hộc di động có bánh xe, để dưới gầm bàn kéo ra vào được, tiện khi cần dọn dẹp hay đổi bố cục phòng. Văn phòng hay dùng hộc di động, còn nhà ở thường chọn hộc liền cho gọn và chắc.
Bàn gỗ tự nhiên có hộc tủ dùng được bao lâu?
Nếu làm phôi sấy kỹ, ghép mộng chuẩn và dùng đúng cách, bàn gỗ tự nhiên như gõ đỏ hay sồi dùng vài chục năm bình thường, nhiều nhà truyền lại cho đời sau. Yếu tố quyết định là chất gỗ, kỹ thuật đóng và thói quen bảo dưỡng của người dùng.
Ngăn kéo bị kẹt, rít thì xử lý thế nào?
Trước tiên xem ray trượt có bị lệch hay vướng đồ không. Nếu ray khô thì tra chút dầu máy hoặc sáp vào thanh ray, kéo vài lần cho trơn lại. Nếu do gỗ nở mùa nồm làm ngăn cạ mép, chờ trời khô ráo là sẽ trơn lại, không nên gọt gỗ vội.
Có thể đặt đóng bàn theo kích thước riêng không?
Được. Xưởng nhận đóng theo số đo phòng và nhu cầu cụ thể của khách, từ chiều dài mặt bàn, số ngăn kéo, có kèm kệ hay không, cho tới màu sơn. Đóng riêng giúp bàn vừa khít không gian, tận dụng tối đa diện tích, đặc biệt hợp với phòng nhỏ hay góc lẻ khó kê bàn có sẵn.
Kết luận
Một chiếc bàn làm việc có hộc tủ tốt không nằm ở lớp sơn hào nhoáng bên ngoài, mà ở phôi gỗ chọn kỹ, mộng ghép chắc và những chi tiết khuất được làm cẩn thận. Khi đi mua, bạn hãy kéo thử ngăn kéo, kiểm tra mối ghép và nhìn kỹ mặt trong hộc tủ, đó là cách nhanh nhất để biết bàn làm tử tế hay không.
Ở xưởng của Hộ kinh doanh Dương Thái Bình tại 199 đến 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, TP Hồ Chí Minh, chúng tôi làm bàn từ gỗ sấy kỹ, ghép mộng âm dương và lắp ray bi chịu tải cho từng ngăn kéo. Bạn cần tư vấn chọn loại gỗ, kích thước hay muốn đóng bàn theo số đo riêng thì cứ liên hệ, anh em thợ sẽ tư vấn thẳng thắn theo đúng nhu cầu và ngân sách của bạn.
