Vì sao phải nắm rõ điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên
Tôi làm nghề mộc hơn hai mươi năm, thấy nhiều khách bỏ ra vài chục triệu mua giường gỗ tự nhiên mà chỉ nhìn cái nước sơn bóng loáng bên ngoài rồi gật đầu. Đến khi dùng vài mùa, thanh giường cong vênh, mối ăn rỗng chân, mộng lỏng kêu cọt kẹt mới tá hỏa. Cái giường không phải món đồ mua một hai năm thay, nó là thứ ngủ trên đó mỗi đêm cả chục năm trời. Cho nên trước khi xuống tiền, người mua cần hiểu rõ mình đang mua cái gì, gỗ ra sao, đóng kiểu gì.
Bài này tôi viết ra không phải để quảng cáo, mà để chia sẻ những điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên theo đúng kinh nghiệm xưởng. Từ chuyện chọn phôi gỗ, đọc vân, đến kỹ thuật làm mộng âm dương của thợ cả, cả cách sờ tay vào mà biết gỗ khô hay còn ẩm. Đọc xong bạn sẽ tự tin đi xem hàng, không bị mấy lời nói suông dắt mũi.
Ở Nội Thất Thái Bình, tôi và anh em thợ đóng giường theo lối truyền thống, ưu tiên phôi gỗ khô kỹ và mộng chắc. Nhưng dù mua ở đâu, những nguyên tắc dưới đây vẫn đúng. Bạn cứ mang theo mà kiểm.
Nhận biết loại gỗ và chất phôi trước khi mua
Cái đầu tiên trong danh sách điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên chính là biết rõ mình đang mua gỗ gì. Thị trường hiện nay nhiều tên gọi loạn xạ, cùng một cây mà mỗi nơi gọi một kiểu. Người mua nên nắm vài nhóm gỗ phổ biến dùng đóng giường để không bị nhầm gỗ tạp thành gỗ quý.
Các loại gỗ thường dùng đóng giường ngủ
Gỗ gõ đỏ là loại được chuộng nhất khi làm giường gỗ cao cấp. Thớ mịn, màu đỏ nâu ấm, càng dùng càng lên nước bóng đẹp, chịu lực rất tốt và gần như không cong vênh nếu phôi khô đúng. Gỗ sồi nhập khẩu thì vân núi rõ ràng, màu sáng, hợp phòng ngủ hiện đại nhưng cần xử lý tẩm sấy kỹ vì gỗ sồi dễ hút ẩm. Gỗ xoan đào giá mềm hơn, vân đẹp màu hồng nhạt, phù hợp túi tiền tầm trung. Ngoài ra còn căm xe, hương, sến cũng là gỗ tốt đóng giường bền.
Phân biệt gỗ tự nhiên nguyên khối với gỗ ghép và gỗ công nghiệp
Giường gỗ tự nhiên nguyên khối là từng thanh xẻ ra từ thân cây, vân chạy liền mạch, mặt cắt thấy rõ tâm gỗ. Gỗ ghép thanh thì được nối từ nhiều thanh nhỏ bằng keo, nhìn kỹ sẽ thấy đường ghép và vân bị ngắt quãng. Gỗ công nghiệp như MDF phủ melamine thì nặng đều tay, gõ vào nghe đục, không có vân thật. Không phải gỗ ghép là xấu, nhưng người bán phải nói rõ để bạn trả đúng giá. Đừng để mua giá gỗ nguyên khối mà nhận về gỗ ghép.
Mẹo của thợ là nhìn mặt trong của thanh giường, chỗ khuất ít khi sơn phủ kín. Ở đó bạn thấy được thớ thật, màu thật của gỗ. Gỗ tự nhiên có mắt gỗ, có đường vân bất quy tắc rất tự nhiên, còn gỗ giả thì vân đều tăm tắp như in.
Cách đọc thớ gỗ và chọn vân đẹp cho giường
Trong các điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên, chuyện đọc vân gỗ là kỹ năng ít người để ý nhưng lại quyết định độ bền và cả cái đẹp lâu dài. Thớ gỗ chính là hướng của các sợi gỗ chạy dọc thân cây. Thanh gỗ nào có thớ chạy thẳng theo chiều dài thì chịu lực uốn tốt, ít nứt. Ngược lại thanh có thớ xéo, thớ xoắn thì dễ nứt tách khi khô hoặc khi chịu lực nặng.
Vân núi, vân sọc và cách bố trí trên đầu giường
Khi xẻ gỗ theo mặt tiếp tuyến thân cây thì ra vân núi, đó là những đường cong hình chữ V lồng nhau trông rất bắt mắt. Xẻ theo mặt xuyên tâm thì ra vân sọc thẳng, đứng đắn hơn. Với đầu giường, thợ giỏi sẽ chọn tấm gỗ có vân núi cân đối đặt chính giữa, hai bên bố trí đối xứng để nhìn hài hòa. Tấm ván đầu giường là bộ mặt của cả cái giường nên bao giờ cũng phải chọn phôi vân đẹp nhất.
Tránh những khuyết tật trên thớ gỗ
Bạn nên nhìn kỹ có mắt chết không, đó là những mắt gỗ đen sẫm dễ bung ra tạo lỗ. Mắt sống màu sáng liền thớ thì không sao. Tránh các thanh có vết nứt chân chim, có đường mạch đen chạy dọc vì đó là dấu hiệu gỗ bị nấm. Với gỗ dác, phần gỗ non ngoài rìa thân cây màu nhạt, mềm và dễ bị mọt, thợ đóng đàng hoàng sẽ loại bỏ hết dác chỉ dùng phần lõi.
Độ khô của gỗ quyết định giường có cong vênh hay không
Đây là điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên mà tôi nhấn mạnh nhất, vì chín phần mười trường hợp giường hỏng sớm đều do gỗ chưa khô. Gỗ tươi có độ ẩm cao, khi đóng thành giường xong đặt trong phòng máy lạnh, hơi ẩm bốc ra dần khiến thanh gỗ co lại. Co không đều thì cong vênh, nứt, mộng lỏng. Nhiều xưởng làm ẩu, mua gỗ về xẻ đóng ngay cho kịp đơn, khách lãnh đủ.
Độ ẩm chuẩn của gỗ đóng nội thất
Gỗ đóng giường phải đạt độ ẩm khoảng tám tới mười hai phần trăm, tùy vùng khí hậu. Ở miền Nam nóng ẩm thì để quanh mười hai phần trăm là hợp. Muốn biết gỗ khô hay chưa, thợ dùng máy đo độ ẩm chọc vào thớ gỗ. Người mua không có máy thì sờ tay vào mặt gỗ chưa sơn, gỗ khô cho cảm giác nhẹ, ấm tay, gõ vào nghe thanh. Gỗ còn ẩm thì nặng, lạnh tay, gõ nghe đục.
Tẩm sấy và phơi tự nhiên khác nhau ra sao
Gỗ phơi tự nhiên ngoài trời cả năm trời thì thớ ổn định, ít ứng suất nội, nhưng tốn thời gian và mặt bằng. Gỗ tẩm sấy lò thì nhanh hơn, sấy đúng quy trình cũng cho gỗ khô đều và diệt được trứng mối mọt trong thân. Điều quan trọng là sấy phải đúng nhiệt, đúng thời gian, sấy vội thì gỗ khô ngoài mà trong còn ẩm, để lâu vẫn vênh. Xưởng làm kỹ thường kết hợp phơi rồi mới sấy hoàn thiện.
Khi đi xem giường, bạn cứ hỏi thẳng gỗ này khô bằng cách nào, sấy bao lâu. Người bán hiểu nghề sẽ trả lời được rành mạch. Còn ai ậm ừ nói gỗ tốt lắm mà không nói được quy trình thì nên cẩn thận.
Kỹ thuật làm mộng âm dương của thợ cả
Một cái giường gỗ tự nhiên bền hay không phần lớn nằm ở chỗ nối, tức là mộng. Đây là phần kỹ thuật mà người mua nhìn bên ngoài khó thấy, nhưng lại là linh hồn của nghề mộc truyền thống. Mộng làm chuẩn thì giường ráp lại chắc như một khối, chịu lực rung lắc cả chục năm không lỏng.
Mộng âm dương là gì
Mộng âm dương là kiểu ghép hai thanh gỗ vào nhau bằng cách đục một đầu lồi ra gọi là mộng dương, đầu kia khoét lỗ lõm vào gọi là mộng âm. Hai đầu này khớp khít vào nhau, thợ cả còn đóng thêm chốt gỗ hoặc dùng keo chuyên dụng để giữ. Cái hay của mộng gỗ là không cần đóng đinh sắt, đinh sắt lâu ngày gỉ ra làm mục gỗ quanh nó, còn mộng gỗ thì gỗ với gỗ nở co cùng nhau, càng dùng càng chặt.
Nhận biết mộng làm ẩu
Giường lắp ráp xong, bạn thử lắc mạnh vào bốn góc. Giường mộng chuẩn thì cứng, không kêu, không xê dịch. Giường mộng lỏng thì lắc nghe cọt kẹt, có khe hở nơi mối nối. Nhiều xưởng làm nhanh dùng bù long ốc vít bắt tạm, nhìn thì gọn nhưng lâu ngày ren gỗ toét ra là lỏng. Với các thanh dát giường đỡ nệm, thợ tốt sẽ làm khung có đố ngang chịu lực, dát thưa đều, không phải chỉ gác vài thanh cho có.
Chỗ chân giường tiếp giáp với thành giường là nơi chịu lực lớn nhất. Bạn nên xem mối nối ở đây có được gia cố bằng mộng kép hoặc đố góc không. Đây là chi tiết phân biệt giường đóng chắc với giường làm cho xong.
Chống mối mọt và độ bền lâu dài
Không ai muốn cái giường vài triệu tới vài chục triệu bị mối ăn rỗng. Trong các điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên, khả năng chống mối mọt phụ thuộc cả vào loại gỗ lẫn cách xử lý. Gỗ gõ đỏ, căm xe, hương vốn có tinh dầu và thớ đặc nên mối ít đụng tới. Gỗ sồi, xoan đào mềm hơn thì bắt buộc phải tẩm thuốc chống mối trong khâu sấy.
Lớp sơn phủ bảo vệ gỗ
Lớp sơn không chỉ để đẹp mà còn là áo giáp ngăn hơi ẩm và côn trùng. Sơn PU phủ đều, kín cả mặt trong lẫn khe kẽ thì gỗ được bảo vệ tốt. Nhiều nơi chỉ sơn mặt ngoài cho bóng, còn mặt trong để mộc, đó chính là chỗ mối mọt và ẩm luồn vào. Bạn nên lật mặt dưới, mặt trong dát giường xem có được xử lý không. Sơn tốt sờ vào mịn, không đọng cục, không có mùi hắc gắt sau khi khô.
Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm các loại sản phẩm đồ gỗ nội thất tự nhiên để so sánh chất gỗ và cách hoàn thiện giữa nhiều xưởng, từ đó có cái nhìn khách quan hơn khi chọn mua.
Chọn kích thước và kiểu dáng phù hợp phòng ngủ
Kích thước giường là điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên mà nhiều người hay bỏ qua rồi về mới thấy chật hoặc rộng quá. Giường đôi phổ biến có các cỡ 1m6 x 2m và 1m8 x 2m. Phòng nhỏ dưới mười lăm mét vuông nên chọn 1m6 để còn lối đi hai bên. Phòng rộng thì 1m8 nằm thoải mái. Trước khi đặt, bạn nên đo phòng, trừ lối đi tối thiểu sáu mươi phân mỗi bên.
Giường có hộc kéo và giường liền khối
Nhà phố diện tích hẹp thì giường có hộc kéo dưới gầm rất tiện để cất chăn màn đồ theo mùa. Loại này đòi hỏi khung chắc và ray trượt tốt vì hộc chứa nặng. Giường liền khối gầm thoáng thì dễ vệ sinh, thoáng khí cho nệm. Tùy nhu cầu mà chọn, không có kiểu nào hơn hẳn kiểu nào.
Bạn cũng có thể xem thêm các mẫu giường gỗ tự nhiên tại Nội Thất Thái Bình để hình dung phong cách hợp với phòng ngủ của mình, từ kiểu tân cổ điển chạm khắc tới kiểu hiện đại tối giản đường nét đơn giản.
Chiều cao đầu giường và độ cao mặt dát
Đầu giường cao vừa phải để tựa lưng đọc sách cho thoải mái, thường tầm chín mươi tới một mét hai. Mặt dát giường cách sàn khoảng ba tới bốn mươi phân là vừa để lên xuống dễ, người lớn tuổi không phải với cao. Nhà có người già nên chọn giường thấp một chút cho an toàn.
Giá cả và cách nhận biết mức giá hợp lý
Giá giường gỗ tự nhiên chênh nhau rất nhiều tùy loại gỗ, độ dày phôi, độ tinh xảo của chạm khắc. Một cái giường gõ đỏ nguyên khối phôi dày, mộng chuẩn không thể có giá bằng giường gỗ ghép hay gỗ tạp. Nếu ai đó chào giá gỗ quý mà rẻ bất thường thì gần như chắc chắn có vấn đề, hoặc gỗ ghép trộn, hoặc phôi mỏng, hoặc gỗ chưa khô.
Khi so giá, bạn nên hỏi rõ giá đã gồm dát giường chưa, gồm vận chuyển lắp đặt chưa, bảo hành thế nào. Nhiều nơi báo giá thấp rồi cộng thêm đủ thứ phụ phí. Một cái giường đóng đàng hoàng nên có phiếu bảo hành ghi rõ loại gỗ, thời gian bảo hành phần khung mộng.
Cách sử dụng và bảo quản giường gỗ tự nhiên
Mua được cái giường tốt rồi thì phải biết giữ. Gỗ tự nhiên kỵ nhất là nước và độ ẩm thay đổi đột ngột. Không nên kê giường sát tường ẩm hay chỗ hắt mưa. Phòng máy lạnh chạy nhiều nên có thời điểm mở cửa cho thoáng, tránh gỗ khô quá mà co rút.
Vệ sinh và làm mới bề mặt
Lau bụi bằng khăn khô hoặc khăn ẩm vắt kiệt, tuyệt đối không đổ nước lên mặt gỗ. Không dùng hóa chất tẩy mạnh sẽ làm bong lớp sơn. Vài năm một lần có thể đánh lại một lớp sáp hoặc dầu lau gỗ để mặt giường lên nước lại. Nếu có vết trầy nhẹ, dùng bút màu gỗ hoặc gọi thợ dặm lại là ổn.
Kiểm tra định kỳ mối nối
Mỗi năm bạn nên thử lắc kiểm tra các góc giường một lần. Nếu thấy mộng bắt đầu lỏng, siết lại chốt hoặc gọi thợ đóng chặt lại sớm, đừng để lâu thành hỏng nặng. Với giường có bù long, thỉnh thoảng siết lại cho chắc.
Một số mẫu giường gỗ tự nhiên tham khảo
Dưới đây là vài mẫu giường gỗ đẹp mà xưởng chúng tôi đã làm, gồm nhiều chất gỗ và phong cách khác nhau để bạn hình dung. Từ gõ đỏ tân cổ điển chạm hoa văn tới sồi tự nhiên đường nét gọn gàng, mỗi mẫu đều đóng theo tiêu chuẩn phôi khô và mộng chắc như đã nói ở trên.
Mỗi mẫu giường đều có thể tùy chỉnh kích thước theo phòng ngủ của bạn. Nếu chưa biết chọn cỡ nào, cứ đo phòng rồi báo cho thợ, chúng tôi tư vấn cụ thể để giường vừa vặn, không chật cũng không trống trải.
Với những phòng ngủ theo phong cách hiện đại, mẫu giường gỗ xoan đào hay sồi với đường nét đơn giản thường được nhiều gia đình trẻ chọn. Còn ai thích nét truyền thống bề thế thì gõ đỏ chạm khắc vẫn là lựa chọn không lỗi mốt qua nhiều năm.
Nếu diện tích nhà nhỏ, bạn tham khảo combo giường kèm bàn trang điểm hoặc mẫu sofa kéo ra thành giường, tối ưu không gian mà vẫn dùng chất liệu gỗ thật.
Câu hỏi thường gặp khi mua giường gỗ tự nhiên
Giường gỗ tự nhiên có bị mối mọt không
Có thể bị nếu dùng gỗ mềm chưa xử lý hoặc còn dác. Nhưng với gỗ cứng như gõ đỏ, căm xe đã sấy diệt trứng mối và sơn phủ kín thì gần như không lo. Quan trọng là chọn xưởng làm gỗ khô và loại bỏ hết phần dác non.
Làm sao biết giường có phải gỗ tự nhiên thật không
Nhìn mặt trong chưa sơn để thấy vân thật, vân tự nhiên bất quy tắc có mắt gỗ. Ngửi mùi gỗ, mỗi loại có mùi riêng. Gõ vào nghe tiếng chắc đặc. Cân thử thấy nặng tay. Gỗ ghép sẽ thấy đường nối, gỗ công nghiệp thì vân in đều tăm tắp và cạnh cắt lộ dăm.
Nên chọn gỗ gõ đỏ hay gỗ sồi cho phòng ngủ
Gõ đỏ bền chắc, càng dùng càng đẹp, hợp phong cách truyền thống và giá cao hơn. Sồi màu sáng, hợp phòng hiện đại, giá mềm hơn nhưng cần xử lý sấy kỹ vì dễ hút ẩm. Chọn theo phong cách phòng và ngân sách của bạn.
Giường gỗ bị cong vênh có sửa được không
Cong nhẹ do ẩm có thể ép lại, nhưng nếu nứt tách hẳn thì phải thay thanh. Cách tốt nhất vẫn là mua giường gỗ đã khô đúng độ ẩm ngay từ đầu để không phải sửa.
Mua giường gỗ tự nhiên có nên yêu cầu bảo hành không
Rất nên. Xưởng làm đàng hoàng sẽ bảo hành phần khung mộng nhiều năm. Bạn giữ phiếu bảo hành ghi rõ loại gỗ để sau này có gì còn đối chiếu.
Kết luận
Tóm lại, những điều cần biết khi mua giường gỗ tự nhiên gồm biết rõ loại gỗ, đọc được vân thớ, kiểm tra độ khô, hiểu kỹ thuật mộng, lưu ý chống mối và chọn đúng kích thước. Nắm được từng đó thứ thì bạn đi xem hàng ở đâu cũng không sợ bị qua mặt. Cái giường tốt là món đầu tư dùng cả chục năm, đừng vì tiếc chút tiền hay ham rẻ mà chọn hàng gỗ ẩm, mộng ẩu.
Nếu bạn cần tư vấn thêm hay muốn xem tận mắt phôi gỗ, mộng nối, cứ ghé xưởng Nội Thất Thái Bình tại 199 đến 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, TP Hồ Chí Minh. Tôi và anh em thợ luôn sẵn sàng mở mẫu cho bạn sờ tận tay, kiểm tra từng chi tiết trước khi quyết định. Mua giường gỗ tự nhiên là chuyện lâu dài, nên phải chắc tay ngay từ đầu.
