Tủ rượu phòng khách hiện đại nói lên điều gì về gia chủ
Trong hơn hai mươi năm đứng xưởng, tôi nhận ra một điều: cái tủ rượu đặt ở phòng khách không đơn thuần là chỗ cất chai. Nó là điểm dừng mắt đầu tiên khi khách bước vào nhà. Một chiếc tủ rượu phòng khách hiện đại làm đúng chuẩn sẽ vừa gọn gàng, vừa khoe được vân gỗ, lại phải kín để bảo quản rượu cho tốt. Ba yếu tố đó nghe thì đơn giản nhưng để làm ra được một sản phẩm cân bằng cả ba thì người thợ phải hiểu gỗ từ lúc còn là phôi.
Bài này tôi viết theo cách của người làm nghề, kể cho anh em nghe từ chuyện chọn phôi, xem thớ, làm mộng cho tới cách dùng và bảo quản rượu sao cho đúng. Không tô vẽ, cái gì thật thì nói thật, cái gì cần lưu ý thì tôi chỉ rõ để bà con khỏi mất tiền oan.
Khác với kiểu tủ rượu cổ điển nhiều hoa văn chạm trổ, dòng hiện đại đi theo hướng phom dáng vuông vức, đường soi tinh giản, mảng gỗ liền khối được để trần cho vân gỗ tự nói chuyện. Chính vì ít chi tiết che phủ nên phần gỗ phải thật đẹp, thật đều, chỉ cần một mảnh phôi có vết mắt chết hay thớ xoắn lệch là lộ ngay. Người mua nên hiểu chỗ này để biết vì sao cùng gọi là tủ rượu mà giá lại chênh nhau khá xa.
Chọn phôi gỗ làm tủ rượu, khâu quyết định tuổi thọ sản phẩm
Muốn tủ dùng được ba bốn chục năm thì phải bắt đầu từ phôi. Tôi hay nói với thợ trẻ trong xưởng rằng gỗ tốt mà xử lý ẩu vẫn hỏng, còn gỗ đã chọn kỹ thì đã thắng một nửa. Với dòng tủ rượu, tôi ưu tiên các loại gỗ nhóm một và nhóm hai như gõ đỏ, gỗ sồi, căm xe, hương. Đây là những loại thớ chắc, chịu được thay đổi độ ẩm mà ít cong vênh.
Độ ẩm phôi phải đạt chuẩn trước khi vào máy
Phôi mới xẻ ra thường ngậm nước rất nhiều, độ ẩm có khi lên tới bốn năm chục phần trăm. Nếu đóng tủ luôn thì chỉ vài tháng sau gỗ co lại, cánh tủ hở, mặt ván nứt chân chim. Ở xưởng chúng tôi, phôi phải qua lò sấy hạ độ ẩm xuống còn khoảng tám tới mười hai phần trăm, tương đương độ ẩm không khí trong nhà. Có sấy đủ thì gỗ mới đứng yên, không giãn nở theo mùa.
Loại bỏ giác gỗ và mắt chết
Phần giác gỗ nằm sát vỏ cây thường mềm, màu nhạt và là chỗ mối mọt hay tấn công đầu tiên. Với tủ rượu chuẩn, thợ phải rọc bỏ phần giác, chỉ giữ lại lõi gỗ. Mắt chết là những nốt đen do cành cây gãy để lại, chỗ đó dễ bung ra khi gõ mộng nên cũng phải né. Đây là lý do một tấm ván to nhưng nhiều khuyết tật thì tỷ lệ dùng được đôi khi chỉ còn quá nửa, giá thành đội lên là vì vậy.
Khi anh em đi lựa chọn tủ rượu, cứ mở cánh ra nhìn kỹ mặt trong ván hậu và đáy tủ. Chỗ khuất mà thợ vẫn dùng gỗ đẹp, không chắp vá thì đó là nơi làm ăn tử tế. Còn nếu bên ngoài bóng bẩy mà bên trong toàn gỗ tạp thì phải cân nhắc.
Cách chọn thớ gỗ vân đẹp cho mặt tủ
Tủ rượu hiện đại ăn tiền ở mảng vân gỗ. Người thợ giỏi khi ghép ván sẽ để ý hướng thớ sao cho các tấm liền nhau chạy cùng chiều, vân nối tiếp mượt mắt chứ không đứt khúc. Với gỗ gõ đỏ, vân thường có dạng dải sẫm màu xen kẽ nền vàng nâu, nếu đặt đối xứng hai cánh tủ theo kiểu mở sách thì mặt tủ nhìn rất cân.
Có mấy nguyên tắc chọn thớ mà tôi luôn dặn thợ trong xưởng:
- Ưu tiên vân núi hoặc vân sóng cho mặt cánh chính, để phần đẹp nhất ra ngoài tầm mắt.
- Thớ thẳng dùng cho khung xương, nẹp đứng vì chịu lực tốt và ít cong.
- Tránh ghép hai tấm có màu chênh lệch quá lớn cạnh nhau, sau này đánh bóng lên sẽ thấy loang.
- Vân chéo hoặc thớ xoắn để làm chi tiết nhỏ, không dùng cho mảng lớn vì dễ nứt.
Gỗ sồi lại khác, vân sồi có những đường tia nổi rõ, màu sáng nên hợp với không gian trẻ trung, nhà cửa nhiều ánh sáng. Nhiều gia đình thích tủ rượu phòng khách làm bằng gỗ sồi vì nó không nặng nề, để cạnh sofa bọc nỉ hay kính trong suốt đều hợp. Chuyện chọn gỗ nào phần lớn tùy gu và tùy tổng thể căn phòng chứ không có loại nào tuyệt đối hơn loại nào.
Kỹ thuật mộng âm dương của thợ cả
Đây là phần tôi tâm huyết nhất khi nói về đồ gỗ tự nhiên. Nhiều xưởng bây giờ làm nhanh, bắn vít, dùng keo và đinh cho tiện. Cách đó xong việc thì nhanh nhưng độ bền không thể so với mộng truyền thống. Mộng âm dương là cách hai thanh gỗ khớp vào nhau, một bên đục lỗ âm, một bên đẽo ngàm dương, đóng vào là ăn khớp chặt cứng.
Vì sao mộng bền hơn đinh vít
Gỗ tự nhiên co giãn theo độ ẩm quanh năm. Đinh vít bằng kim loại không co giãn cùng nhịp với gỗ nên lâu ngày lỗ vít bị rộng ra, mối nối lỏng dần, tủ phát ra tiếng kẽo kẹt. Mộng gỗ thì ngược lại, cả hai vật liệu cùng là gỗ nên giãn nở đồng đều, càng dùng càng khít. Một cái tủ đóng mộng chuẩn, khi cần tháo ra vận chuyển vẫn tháo lắp gọn gàng mà không hư kết cấu.
Các loại mộng thường dùng trong tủ rượu
Trong một chiếc tủ rượu, thợ dùng nhiều kiểu mộng khác nhau tùy vị trí. Mộng chốt cho khung sườn chịu lực chính. Mộng đuôi én cho các ngăn kéo, kiểu mộng này giống hình đuôi chim én, cài vào là không thể kéo tuột theo phương ngang, ngăn kéo có nặng cách mấy cũng không bung. Mộng âm dương chạy suốt cho ván đáy và ván hậu.
Người mua khó nhìn được mộng vì nó nằm bên trong. Cách kiểm tra đơn giản là lắc nhẹ tủ, tủ đóng mộng tốt sẽ đứng vững như bàn thạch, không rung, không kêu. Anh em cũng có thể tham khảo thêm kinh nghiệm chọn đồ gỗ bền tại shopdogo.com để có cái nhìn đối chiếu trước khi quyết định.
Chống mối mọt và xử lý bề mặt
Gỗ tự nhiên dù tốt đến đâu vẫn cần được xử lý chống mối mọt đúng cách. Ở xưởng, sau khi sấy, phôi được ngâm hoặc phun thuốc chống mối theo tiêu chuẩn, tập trung kỹ ở phần thớ gỗ hở và các đầu mộng. Gỗ gõ đỏ và căm xe vốn có tinh dầu tự nhiên nên khả năng kháng mối cao hơn nhiều loại khác, đây là lý do tôi thường khuyên khách chọn hai loại này nếu nhà ở vùng ẩm.
Về hoàn thiện bề mặt, dòng tủ hiện đại tôi hay làm sơn PU mờ hoặc lau dầu tự nhiên. Sơn PU mờ giữ được cảm giác gỗ thật, sờ vào vẫn thấy vân, không bóng loáng như gương. Lớp sơn này còn có tác dụng khóa ẩm, ngăn nước và hơi ẩm thấm ngược vào gỗ. Với những khách thích mộc mạc, tôi làm kiểu lau dầu, để gỗ thở tự nhiên, nhưng cách này đòi hỏi chăm sóc kỹ hơn, thỉnh thoảng phải lau lại dầu bảo dưỡng.
Các mẫu tủ rượu gõ đỏ được ưa chuộng
Gõ đỏ là dòng gỗ được khách hỏi nhiều nhất khi làm tủ rượu. Màu nâu đỏ trầm, vân đẹp, thớ chắc, càng dùng lâu màu càng lên đẹp. Dưới đây là vài mẫu tiêu biểu để anh em hình dung.
Mẫu tủ ba cánh thường được chọn cho phòng khách rộng vừa, chia làm khu để chai, khu trưng ly và ngăn kéo cất phụ kiện. Kiểu này cân đối, không quá đồ sộ mà vẫn đủ chỗ chứa. Với căn hộ chung cư diện tích hạn chế, mẫu tủ một mét sáu là kích thước phổ biến, kê vừa mảng tường mà không lấn lối đi.
Nếu anh em cần thêm mẫu để tham khảo phong cách bài trí, có thể xem qua các dòng nội thất phòng khách khác tại Nội Thất Thái Bình để phối cho đồng bộ với bộ sofa và kệ tivi trong nhà.
Mẫu tủ rượu cao cấp thường có thêm hệ đèn led hắt vào khoang trưng bày, gương phía sau để nhân đôi hình ảnh chai rượu, và kính cường lực cho cánh cửa trưng. Những chi tiết này làm tủ nổi bật hơn khi bật đèn buổi tối, biến góc phòng khách thành điểm nhấn.
Tủ rượu kết hợp kệ tivi và bàn thờ
Xu hướng gần đây nhiều gia đình muốn tối ưu không gian nên đặt tủ rượu tích hợp cùng kệ tivi hoặc bàn thờ. Cách làm này giúp một mảng tường phòng khách gọn gàng, các món đồ đồng bộ về chất gỗ và màu sơn. Khi làm dạng kết hợp, thợ phải tính toán kỹ về tỷ lệ để không món nào bị lép vế, đồng thời đảm bảo khoảng cách phù hợp giữa khu thờ cúng và khu để rượu cho hợp lý về mặt bố trí.
Dạng tủ rượu tự nhiên nguyên khối vẫn được nhiều người chuộng vì cảm giác vững chãi. Loại này dùng ván dày, ít ghép nối, khoe được độ dày dặn của gỗ. Tuy nhiên giá thành cao hơn vì tốn nhiều phôi. Người mua nên cân đối giữa nhu cầu và ngân sách, không phải cứ dày nhất là hợp nhất với căn phòng của mình.
Còn đây là mẫu kệ tivi kết hợp tủ rượu, giải pháp gọn cho phòng khách hẹp. Phần dưới để tivi, hai bên hoặc phía trên bố trí khoang rượu. Cách này giữ được sự liền lạc của tổng thể, khách vào nhìn thấy ngay một mảng gỗ liền mạch chứ không lẻ tẻ nhiều món.
Bảo quản rượu trong tủ đúng cách
Nhiều người sắm tủ chỉ để trưng bày mà quên rằng rượu cũng cần điều kiện lưu trữ. Nếu anh em có sưu tầm rượu vang thì cần lưu ý một số nguyên tắc để chai rượu giữ được chất lượng lâu dài.
Nhiệt độ và ánh sáng
Rượu vang thích môi trường mát và ổn định, khoảng mười hai tới mười tám độ. Vì vậy không nên đặt tủ rượu ngay cạnh cửa sổ nắng chiếu hay sát bếp nóng. Ánh nắng trực tiếp làm rượu nhanh hỏng và bay hương. Nếu tủ có đèn led thì nên chọn loại đèn ít tỏa nhiệt, bật lúc trưng bày rồi tắt, không để sáng suốt ngày.
Đặt chai nằm nghiêng
Với rượu vang nút bần, chai phải nằm nghiêng để rượu luôn tiếp xúc với nút, giữ nút ẩm và nở kín. Nếu để đứng lâu, nút bần khô lại, không khí lọt vào làm rượu oxy hóa. Chuyện bảo quản rượu tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn tới giá trị của chai rượu quý.
Độ ẩm và thông thoáng
Độ ẩm quá cao làm mốc nhãn chai, quá thấp làm khô nút. Mức lý tưởng khoảng sáu tới bảy chục phần trăm. Nếu để nhiều rượu có giá trị, nên cân nhắc tủ rượu có khoang làm lạnh riêng. Còn với rượu mạnh như whisky, cognac thì đơn giản hơn, chỉ cần để nơi thoáng, tránh nắng là được.
Lưu ý khi sử dụng tủ rượu gỗ tự nhiên
Tủ gỗ tự nhiên cần được chăm sóc để giữ đẹp lâu. Tôi hay dặn khách mấy điều đơn giản mà hiệu quả.
- Lau bụi bằng khăn khô mềm, tránh khăn ướt sũng vì nước đọng lâu ngày làm mờ lớp sơn.
- Không kê tủ sát tường ẩm hay chỗ hắt mưa, để cách tường chừng vài phân cho gỗ thoáng.
- Tránh đặt vật quá nóng trực tiếp lên mặt gỗ, nhiệt cao làm lớp sơn phồng rộp.
- Sáu tháng tới một năm nên đánh lại một lớp dầu bảo dưỡng hoặc sáp gỗ để mặt tủ luôn mượt.
- Bản lề và ray trượt ngăn kéo thỉnh thoảng tra chút dầu cho êm.
Nếu chẳng may mặt tủ có vết xước nhẹ, đừng vội lo. Gỗ tự nhiên có ưu điểm là sửa được. Chỉ cần chà nhẹ giấy nhám mịn rồi phủ lại lớp sơn hoặc dầu là như mới. Đây là điểm hơn hẳn đồ công nghiệp, vốn xước là hỏng luôn cả tấm.
Chọn kích thước tủ hợp phòng khách
Chọn tủ phải nhìn tổng thể căn phòng. Phòng khách nhỏ mà kê tủ to thì bí, phòng rộng mà tủ bé thì loãng. Kinh nghiệm của tôi là tủ nên chiếm khoảng một phần ba đến một nửa chiều dài mảng tường định kê. Chiều cao tủ trưng bày thường từ một mét tám tới hai mét hai tùy trần nhà.
Nếu nhà anh em có kích thước tường lẻ, cách tốt nhất là đặt đóng theo yêu cầu. Ở xưởng chúng tôi nhận đo đạc và tư vấn tận nơi, đóng vừa khít mảng tường, không thừa không thiếu. Làm đặt tuy chờ lâu hơn hàng có sẵn nhưng đổi lại vừa vặn tuyệt đối với căn phòng.
Câu hỏi thường gặp
Tủ rượu gỗ gõ đỏ hay gỗ sồi bền hơn?
Cả hai đều bền nếu xử lý đúng chuẩn. Gõ đỏ nặng, chắc, kháng mối tự nhiên tốt hơn, hợp nhà vùng ẩm. Gỗ sồi nhẹ hơn, màu sáng, hợp phong cách trẻ. Chọn loại nào tùy gu thẩm mỹ và ngân sách.
Làm sao biết tủ đóng mộng thật hay bắn vít?
Lắc nhẹ tủ, loại đóng mộng chắc thì không rung, không kêu. Mở ngăn kéo xem góc nối, nếu thấy dạng răng cưa cài vào nhau là mộng đuôi én. Hỏi thẳng xưởng về kết cấu, nơi làm tử tế sẽ nói rõ.
Tủ rượu để được rượu vang lâu không?
Tủ gỗ thường chỉ để trưng bày và cất rượu ngắn hạn. Muốn giữ vang lâu năm cần khoang làm lạnh có kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm. Nếu chỉ trưng vài chai uống dần thì tủ gỗ thoáng mát là đủ.
Bao lâu nên bảo dưỡng tủ một lần?
Lau bụi hàng tuần, đánh dầu hoặc sáp gỗ khoảng sáu tháng tới một năm một lần. Bản lề và ray trượt tra dầu khi thấy nặng. Chăm đều thì tủ giữ đẹp mấy chục năm.
Kết luận
Một chiếc tủ rượu phòng khách hiện đại đáng tiền là tủ được làm từ phôi gỗ chọn kỹ, thớ vân đẹp, đóng mộng âm dương chắc chắn và hoàn thiện bề mặt cẩn thận. Khi mua, anh em đừng chỉ nhìn bên ngoài mà hãy mở cánh, lắc thử, xem gỗ mặt trong. Kết hợp với cách dùng và bảo quản đúng, cái tủ sẽ theo gia đình mấy chục năm mà vẫn đẹp. Nếu cần tư vấn chọn mẫu hay đóng theo kích thước riêng, cứ liên hệ Nội Thất Thái Bình tại 199 đến 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, chúng tôi sẽ đo đạc và làm đúng theo không gian nhà anh em.
