Tủ quần áo âm tường là gì và vì sao thợ hay khuyên làm
Làm nghề gỗ hai mươi năm, tôi gặp không ít khách hỏi câu này: nhà chật, phòng ngủ chỉ hơn mười mét vuông, đặt cái tủ quần áo rời vào là kín cả lối đi, có cách nào gọn hơn không. Câu trả lời của tôi thường là làm tủ quần áo âm tường. Đây là kiểu tủ được đóng lọt vào một hốc tường có sẵn hoặc được xây chừa sẵn, mặt trước tủ ăn phẳng với mặt tường, chỉ còn lộ ra bộ cánh. Nhìn tổng thể căn phòng liền mạch, không có khối tủ nhô ra chiếm không gian như tủ kê rời.
Bản chất của tủ âm tường không phải là một món đồ gỗ độc lập kê vào phòng, mà là phần nội thất gắn liền vào kết cấu nhà. Chính vì đặc điểm này mà việc thi công đòi hỏi thợ phải đo đạc kỹ, hiểu về độ ẩm tường, biết cách xử lý phần tiếp giáp giữa gỗ và bê tông. Làm ẩu là tủ ẩm mốc, cánh cong vênh chỉ sau một mùa mưa. Tôi sẽ đi sâu vào từng khâu để bạn hiểu vì sao một cái tủ trông đơn giản lại cần tay nghề thật.
Điểm mạnh dễ thấy nhất của tủ âm tường là tận dụng được những khoảng chết trong nhà. Hốc tường dưới gầm cầu thang, khoảng lõm cạnh cửa sổ, phần tường thừa giữa hai phòng, tất cả đều có thể biến thành nơi cất đồ. Với những căn hộ chung cư diện tích khiêm tốn hiện nay, mỗi centimet đều quý, nên kiểu tủ này ngày càng được ưa chuộng.
Chọn phôi gỗ làm tủ âm tường sao cho bền
Nhiều người tưởng tủ âm tường thì gỗ nào cũng được vì đằng nào cũng khuất trong tường. Sai lầm lớn. Chính vì tủ áp sát tường bê tông nên phần lưng và hai bên hông tủ luôn tiếp xúc với hơi ẩm ngấm từ tường ra. Nếu chọn phôi gỗ kém, hút ẩm mạnh, tủ sẽ mục từ trong ra mà mắt thường không nhìn thấy cho tới khi cánh tủ bắt đầu kẹt.
Gỗ tự nhiên nào phù hợp
Với dòng gỗ tự nhiên, tôi hay dùng gỗ sồi, gỗ xoan đào và gỗ óc chó cho tủ âm tường. Gỗ sồi trắng có thớ chắc, khả năng chịu ẩm tương đối, vân núi rõ ràng đẹp mắt. Xoan đào giá mềm hơn, màu hồng đỏ ấm, thớ mịn dễ đánh bóng. Óc chó thì thuộc dòng cao cấp, vân uốn lượn tự nhiên, màu nâu trầm, nhưng giá thành cao nên thường chỉ làm cho những công trình yêu cầu riêng.
Điều quan trọng khi chọn phôi gỗ tự nhiên là độ ẩm của gỗ khi đưa vào sản xuất. Phôi gỗ đạt chuẩn phải được sấy về độ ẩm khoảng 10 đến 12 phần trăm. Gỗ chưa sấy đủ, còn ngậm nước, khi lắp vào tủ gặp môi trường kín sẽ tiếp tục co ngót, gây ra hiện tượng nứt nẻ ván và hở mộng. Khi nhận gỗ về xưởng tôi luôn dùng máy đo độ ẩm chọc thử vài điểm chứ không tin bằng mắt.
Gỗ công nghiệp có nên dùng không
Không phải cứ tủ âm tường là bắt buộc gỗ tự nhiên. Nhiều công trình dùng gỗ công nghiệp phủ melamine hoặc laminate vẫn tốt, miễn là chọn cốt gỗ chống ẩm màu xanh và xử lý cạnh kỹ. Ưu điểm của gỗ công nghiệp là bề mặt phẳng, ít cong vênh khi làm cánh rộng, giá dễ chịu. Tuy nhiên phần lưng tủ tiếp giáp tường tôi vẫn khuyên nên lót thêm lớp chống ẩm hoặc chừa khe thoáng, đừng ép cốt gỗ dính chặt vào bê tông.
Kỹ thuật đo đạc và xử lý hốc tường trước khi đóng tủ
Đây là khâu quyết định tủ có vào khít hay không. Tường xây trong thực tế hiếm khi vuông vắn tuyệt đối. Đo trên bản vẽ thấy hốc rộng đúng hai mét, nhưng khi ra công trường đo thực tế thì mép trên rộng hai mét, mép dưới lại hai mét lẻ hai phân, do thợ hồ trát không đều. Nếu đóng tủ theo số đo trên giấy, mang tới lắp là kênh, hở.
Vì vậy nguyên tắc của tôi là đo tối thiểu ba điểm cho mỗi chiều: trên, giữa, dưới cho chiều ngang; trái, giữa, phải cho chiều cao. Lấy số nhỏ nhất làm chuẩn rồi trừ hao thêm khoảng một tới hai centimet để có khe lắp. Khe hở này sau đó được che bằng phào chỉ hoặc nẹp gỗ, vừa giấu được sự lệch của tường vừa tạo đường viền gọn gàng cho tủ.
Trước khi lắp tủ vào, mặt tường trong hốc phải khô ráo hoàn toàn. Nhiều công trình mới xây, tường còn ẩm mà chủ nhà giục lắp tủ cho kịp về ở, tôi thường phải giải thích rõ rủi ro. Tường ẩm mà đóng tủ áp vào là hơi nước bị nhốt lại, gỗ hút ẩm, sinh mốc trắng ở lưng tủ. Nếu buộc phải làm sớm, tôi xử lý bằng cách sơn chống thấm mặt tường và chừa khe thông hơi phía sau tủ khoảng hai tới ba phân.
Làm mộng âm dương và kết cấu khung tủ
Cái làm nên độ bền của một chiếc tủ quần áo âm tường đẹp không nằm ở lớp sơn bóng bên ngoài mà nằm ở mối liên kết bên trong. Thợ cả chúng tôi vẫn nói vui, tủ tốt hay không cứ nhìn góc mộng là biết. Mộng âm dương là kỹ thuật ghép hai thanh gỗ vuông góc với nhau bằng cách khoét lỗ ở thanh này và tạo ngàm nhô ra ở thanh kia, rồi lắp khớp vào nhau như răng cưa.
Vì sao mộng bền hơn đóng đinh
Nếu chỉ dùng đinh và keo bắn vào góc, sau vài năm gỗ co ngót theo thời tiết, đinh lỏng dần, khung tủ bắt đầu rệu rã, cánh sập xệ. Còn mộng âm dương khi đóng khít, gỗ ăn vào gỗ, thời gian càng lâu keo thấm sâu càng chắc. Với tủ âm tường cao kịch trần, chiều cao có khi lên tới hai mét bảy, kết cấu khung càng phải chắc để đỡ trọng lượng cánh và đồ đạc bên trong.
Đối với các tấm ván hậu và ván nóc, tôi thường dùng thêm rãnh soi để ghép ván vào khung, gọi là kỹ thuật soi rãnh âm. Ván lắp trượt vào rãnh, khi gỗ giãn nở theo mùa vẫn có chỗ để co giãn mà không bị nứt hay bung. Đây là chi tiết nhỏ mà thợ non tay hay bỏ qua, dẫn tới ván hậu tủ nứt toác sau một hai năm sử dụng.
Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu nội thất gỗ tự nhiên tại Nội Thất Thái Bình để hình dung cách kết cấu khung được áp dụng cho nhiều dòng sản phẩm khác nhau, từ giường tủ tới bàn ghế.
Chọn thớ gỗ vân đẹp cho mặt cánh tủ
Mặt cánh là phần duy nhất của tủ âm tường lộ ra ngoài, nên khâu chọn thớ gỗ để làm cánh rất được chú trọng. Trong một cây gỗ, thớ ở phần lõi và phần dác cho vân khác nhau. Phần gần lõi vân đều, màu đậm, phần dác vân loãng và màu nhạt hơn. Khi làm cánh tủ liền dải, tôi chọn những tấm ván có vân chạy cùng hướng, ghép sao cho khi khép cánh lại đường vân nối liền mạch như một tấm gỗ nguyên khối.
Với gỗ có vân núi như sồi, cách bố trí đối xứng hai cánh cho vân tạo hình như cánh bướm nhìn rất bắt mắt. Còn gỗ óc chó vân uốn lượn tự nhiên, tôi thường để vân chạy dọc theo chiều cao cánh để tôn lên cảm giác thanh thoát cho tủ cao. Đây là chuyện của con mắt thẩm mỹ và kinh nghiệm, không có công thức cứng nhắc, mỗi cây gỗ một khác nên phải nhìn phôi mà quyết.
Một lưu ý nữa là tránh dùng những tấm ván có mắt gỗ chết ngay giữa mặt cánh. Mắt gỗ chết là chỗ cành cây gãy để lại, thớ gỗ ở đó rối và yếu, dễ nứt và bung khi đánh bóng. Mắt gỗ sống nhỏ thì lại là điểm nhấn tự nhiên đẹp, còn mắt chết to phải loại ra hoặc đưa vào phần khuất.
Chống mối mọt và bảo vệ bề mặt gỗ
Vì tủ âm tường nằm sát tường, khu vực khuất ẩm là nơi mối mọt ưa trú ngụ. Khâu chống mối phải làm ngay từ trong xưởng chứ không chờ tới khi có mối mới xử lý. Phôi gỗ sau khi sấy được ngâm hoặc phun thuốc chống mối mọt gốc dầu, ngấm sâu vào thớ. Riêng phần chân tủ và lưng tủ, những chỗ tiếp xúc gần nền và tường, tôi quét thêm một lớp nữa cho chắc.
Về bề mặt, tủ gỗ tự nhiên thường được hoàn thiện bằng sơn PU hoặc dầu lau tùy phong cách. Sơn PU tạo lớp phủ bóng hoặc mờ, che kín thớ gỗ, chống trầy và chống ẩm tốt, phù hợp nhà có trẻ nhỏ hay lau chùi. Dầu lau thì thấm vào gỗ, giữ được cảm giác thật của bề mặt, sờ vào còn thấy vân gỗ, nhưng phải bảo dưỡng định kỳ mỗi năm một lần. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các loại dầu lau và sơn phủ gỗ tại shopdogo.com nếu muốn tự bảo dưỡng đồ gỗ ở nhà.
Bố trí không gian bên trong tủ âm tường
Một tủ quần áo âm tường đẹp mà bên trong bố trí lộn xộn thì cũng bằng thừa. Kinh nghiệm của tôi là chia tủ theo nhóm công năng rõ ràng ngay từ khi thiết kế, dựa trên thói quen của gia chủ.
Khu treo áo dài và áo ngắn
Nên tách riêng khoang treo đồ dài như váy, áo khoác dài, và khoang treo đồ ngắn như sơ mi, quần âu. Khoang đồ dài để nguyên chiều cao khoảng một mét bốn tới một mét năm, khoang đồ ngắn thì chia làm hai tầng treo để tận dụng chiều cao. Cách này giúp treo được nhiều đồ hơn trong cùng một diện tích tủ.
Phần đáy tủ nên bố trí ngăn kéo cho đồ nhỏ, đồ lót, tất, phụ kiện. Ngăn kéo với ray giảm chấn kéo êm, đóng nhẹ nhàng, dùng bền hơn ray bi thường. Phía trên cao gần trần thường làm khoang liền để cất chăn màn theo mùa, những thứ ít dùng tới. Với tủ âm tường sâu, có thể lắp thêm giá kéo hoặc kệ xoay để lấy đồ ở góc trong cho tiện.
Ánh sáng và thông gió trong tủ
Nhiều người quên mất chuyện thông gió cho tủ âm tường. Vì tủ kín, áp sát tường, không khí bên trong ít lưu thông, quần áo lâu ngày dễ có mùi ẩm. Tôi thường khoét vài lỗ thông hơi nhỏ ở nóc và đáy tủ, đặt thêm túi hút ẩm bên trong. Với những gia đình ở khu vực nồm ẩm như miền Bắc, việc này gần như bắt buộc. Có thể lắp thêm đèn led cảm ứng bật khi mở cánh, vừa tiện tìm đồ vừa giúp không gian tủ sáng sủa hơn.
Các kiểu cánh tủ âm tường thường gặp
Cánh tủ quyết định phần lớn tới thẩm mỹ và cả cách sử dụng. Có ba kiểu cánh phổ biến cho tủ âm tường.
Cánh mở thường
Đây là kiểu truyền thống, cánh gắn bản lề mở ra ngoài. Ưu điểm là mở là thấy toàn bộ khoang trong, dễ lấy đồ, kín khít chống bụi tốt. Nhược điểm là cần khoảng trống phía trước để mở cánh, nên không hợp phòng quá chật đặt giường sát tủ. Bản lề nên chọn loại giảm chấn để cánh đóng nhẹ, không sập gây tiếng động.
Cánh lùa trượt
Cánh trượt ngang trên ray, không cần khoảng mở phía trước, rất hợp phòng nhỏ. Đây cũng là kiểu tủ âm tường hiện đại được nhiều người chọn cho căn hộ chung cư. Nhược điểm là mỗi lần chỉ mở được một nửa tủ, và ray trượt cần vệ sinh định kỳ để cánh không bị kẹt. Ray nhôm chịu lực tốt hơn ray nhựa nếu cánh làm bằng gỗ nặng.
Cánh không tay nắm
Xu hướng gần đây là cánh phẳng không tay nắm, mở bằng cách ấn nhẹ để bật hoặc khoét rãnh âm ở mép cánh để móc tay. Kiểu này cho mặt tủ liền phẳng tuyệt đối, ăn nhập với phong cách tối giản. Tuy nhiên cơ cấu ấn mở cần phụ kiện tốt, dùng đồ rẻ tiền chỉ ít lâu là hỏng, mở không nhạy.
Những lưu ý khi sử dụng tủ âm tường lâu dài
Đóng tủ xong không phải là hết chuyện. Để tủ bền đẹp qua nhiều năm, người dùng cần lưu ý vài điểm thực tế. Thứ nhất, không nhồi nhét quá tải trọng lên các thanh treo và kệ, gỗ chịu lực có giới hạn, quá tải lâu ngày sẽ võng. Thứ hai, tránh để nước đọng hay khăn ướt tiếp xúc trực tiếp với mặt gỗ, nhất là ở chân tủ.
Định kỳ mỗi vài tháng nên mở toàn bộ cánh tủ cho thông thoáng một buổi, kiểm tra xem có dấu hiệu ẩm mốc ở lưng tủ không. Nếu thấy vệt trắng mốc, lau bằng khăn khô và kiểm tra lại nguồn ẩm từ tường. Với tủ hoàn thiện dầu lau, mỗi năm nên lau lại một lớp dầu bảo dưỡng để gỗ luôn được nuôi, không bị khô nứt. Bản lề và ray trượt nên tra chút dầu bôi trơn để vận hành êm.
Câu hỏi thường gặp về tủ quần áo âm tường
Tủ quần áo âm tường có bị ẩm mốc không
Có nguy cơ ẩm nếu thi công không đúng cách, nhất là khi lắp vào tường còn ẩm hoặc không chừa khe thông hơi. Nếu xử lý chống thấm mặt tường, chọn phôi gỗ đã sấy đạt chuẩn và khoét lỗ thông gió, tủ hoàn toàn dùng bền lâu mà không mốc.
Nên làm tủ âm tường bằng gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp
Tùy ngân sách và sở thích. Gỗ tự nhiên bền, vân đẹp thật, sửa chữa được, phù hợp người muốn dùng lâu dài. Gỗ công nghiệp phủ melamine hoặc laminate giá mềm hơn, bề mặt phẳng đều, hợp phong cách hiện đại. Cả hai đều làm được tủ âm tường tốt nếu chọn vật liệu và thi công đúng.
Thiết kế tủ quần áo âm tường cần lưu ý gì về kích thước
Quan trọng nhất là đo hốc tường ở nhiều điểm để trừ hao độ lệch, chừa khe lắp một tới hai phân che bằng phào chỉ. Chiều sâu tủ nên đạt tối thiểu năm mươi tới sáu mươi centimet để treo áo không bị cấn vai áo vào cánh.
Làm tủ âm tường mất bao lâu
Thông thường từ khi đo đạc chốt mẫu tới khi lắp đặt hoàn thiện mất khoảng mười tới mười lăm ngày, tùy độ phức tạp và loại gỗ. Gỗ tự nhiên cần thời gian gia công mộng và hoàn thiện bề mặt lâu hơn gỗ công nghiệp.
Kết luận
Tủ quần áo âm tường là giải pháp thông minh cho những căn nhà cần tiết kiệm không gian mà vẫn muốn cất trữ được nhiều đồ. Nhưng như tôi đã phân tích, cái nhìn gọn gàng bên ngoài lại đòi hỏi nhiều công đoạn kỹ lưỡng bên trong, từ chọn phôi gỗ đã sấy chuẩn, đo đạc hốc tường, làm mộng âm dương chắc chắn, tới xử lý chống mối và thông gió. Làm đúng thì cái tủ theo bạn cả chục năm không hỏng, làm ẩu thì chỉ một mùa mưa là biết.
Nếu bạn đang có ý định đóng tủ âm tường cho phòng ngủ, hãy tìm đội thợ hiểu nghề, chịu ra tận nơi đo đạc và tư vấn theo đúng hiện trạng nhà mình. Hộ kinh doanh Dương Thái Bình tại 199 đến 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh luôn sẵn sàng cùng bạn bàn bạc từ khâu chọn gỗ tới khâu hoàn thiện, để chiếc tủ vừa vặn với căn phòng và bền theo năm tháng.
