Bộ bàn trang điểm tại TPHCM: góc nhìn của người thợ về gỗ và kết cấu
Làm nghề gỗ hơn hai mươi năm, tôi đóng không biết bao nhiêu bộ bàn trang điểm cho khách khắp Sài Gòn. Có người mua về xài mười năm vẫn chắc, có người mới hai ba năm đã lung lay chân, cong mặt bàn. Khác nhau nằm ở phôi gỗ, ở cách làm mộng và ở tay nghề người thợ. Bài này tôi viết thẳng thắn theo kiểu thợ nói với khách, để bạn hiểu một bộ bàn trang điểm tốt phải như thế nào trước khi bỏ tiền ra mua.
Bộ bàn trang điểm không phải món đồ to lớn nhưng lại là món khách tiếp xúc mỗi ngày, sáng nào cũng ngồi soi gương. Nó phải chắc, mặt bàn phải phẳng, ngăn kéo phải trơn, gương phải rõ và không bị rung khi mở đóng ngăn. Muốn được vậy thì từ khâu chọn gỗ đã phải kỹ.
Ở Nội Thất Thái Bình, chúng tôi làm bàn trang điểm bằng gỗ tự nhiên là chính: gỗ sồi, gõ đỏ, cẩm, hương. Mỗi loại gỗ có tính nết riêng, hợp với từng gu và túi tiền khách. Tôi sẽ đi từ chuyện chọn phôi, chọn thớ vân, tới kỹ thuật đóng mộng và cách dùng sao cho bền.
Chọn phôi gỗ làm bàn trang điểm: khâu quyết định độ bền
Phôi gỗ là cái gốc. Gỗ tốt tới đâu mà phôi ẩm, phôi non thì đóng xong vài tháng là nứt, là cong. Người thợ giỏi nhìn phôi biết ngay dùng được hay không.
Độ ẩm của phôi phải đạt chuẩn
Gỗ mới xẻ ra độ ẩm còn cao, có khi tới 40 tới 60 phần trăm. Muốn đóng bàn trang điểm bền thì phôi phải sấy về khoảng 8 tới 12 phần trăm, tùy khí hậu vùng dùng. Sài Gòn nóng ẩm quanh năm nên tôi thường để phôi ở mức 10 tới 12 phần trăm là hợp. Sấy khô quá thì gỗ giòn, dễ nứt khi bắt vít; sấy chưa tới thì gỗ còn co ngót, mặt bàn sẽ vênh.
Cách kiểm tra đơn giản nhất là dùng máy đo độ ẩm gỗ, chích đầu kim vào phôi đọc chỉ số. Thợ lâu năm còn nghe tiếng gõ: gỗ khô kêu đanh, gỗ còn ẩm kêu bịch bịch đục tiếng. Khách mua bàn nên hỏi thẳng đơn vị bán phôi đã sấy chưa, sấy bằng lò hay phơi tự nhiên, để biết đồ mình mua có ổn định lâu dài không.
Chọn phôi không dác, không mắt chết
Phần dác gỗ là lớp gỗ non sát vỏ, màu nhạt, mềm và là chỗ mối mọt thích ăn nhất. Đóng bàn trang điểm tôi loại hết phần dác, chỉ lấy lõi. Mắt gỗ sống thì giữ được vì tạo vân đẹp, nhưng mắt chết, mắt đen mục thì phải cắt bỏ vì đó là điểm yếu, dễ bung ra thành lỗ.
Cách chọn thớ gỗ vân đẹp cho mặt bàn và gương
Bàn trang điểm khác tủ hay giường ở chỗ nó phô ra vân gỗ ngay tầm mắt người ngồi. Mặt bàn và khung gương là hai chỗ khách nhìn nhiều nhất nên tôi luôn chọn tấm phôi có vân đẹp nhất bộ để làm hai vị trí này.
Gỗ sồi cho vân thẳng, đường vân núi rõ và đều, hợp với người thích phong cách hiện đại nhẹ nhàng. Gõ đỏ và cẩm thì vân xoắn, có chỗ nổi hoa như đám mây, màu trầm sang. Khi ghép mặt bàn từ nhiều thanh, tôi chú ý xoay thớ cho vân chạy cùng chiều, nhìn liền mạch chứ không loạn. Ghép ẩu, thớ chạy ngược nhau thì mặt bàn nhìn rối và còn dễ cong vênh do co ngót khác chiều.
Xử lý bề mặt để vân lên đẹp
Vân gỗ đẹp hay không còn nhờ khâu hoàn thiện. Chà nhám phải đi từ giấy thô tới giấy mịn, thường từ P120 lên P240 rồi P400. Chà tay theo chiều thớ, không chà ngang vì để lại vết xước ngang thớ, sơn lên là lộ ngay. Sau đó lau dầu lau hoặc sơn PU trong để tôn vân. Với khách thích mộc mạc, tôi khuyên dùng dầu lau tự nhiên, sờ vào có cảm giác gỗ thật, còn khách thích bóng mịn thì sơn PU mờ là hợp.
Riêng bàn trang điểm hay dính nước hoa, mỹ phẩm, sữa dưỡng, tôi luôn phủ thêm một lớp bảo vệ chịu hóa chất nhẹ ở mặt bàn. Mỹ phẩm đổ ra lau ngay thì không sao, nhưng để lâu ngấm vào gỗ trần là ố vĩnh viễn. Lớp sơn phủ chính là cái áo giáp cho mặt bàn.
Độ bền chống mối mọt: chuyện sống còn của đồ gỗ tự nhiên
Khách hỏi tôi nhiều nhất là gỗ tự nhiên có bị mối mọt không. Câu trả lời thật là có, nếu xử lý ẩu. Nhưng làm đúng cách thì bàn dùng vài chục năm chẳng con mọt nào đụng tới.
Trước hết là chọn loại gỗ. Gõ đỏ, cẩm, hương có tinh dầu và chất chát tự nhiên trong lõi, mối mọt rất ngại. Sồi thì phải tẩm hóa chất chống mối kỹ hơn vì bản thân sồi mềm hơn nhóm gỗ đỏ. Ở xưởng, phôi sồi sau khi sấy được ngâm tẩm thuốc chống mối mọt rồi mới đưa vào đóng. Đây là bước nhiều nơi làm hàng rẻ bỏ qua để tiết kiệm, nên đồ về nhà vài năm là mọt.
Ba nguyên tắc giữ bàn không mối mọt
- Loại sạch phần dác, chỉ dùng lõi gỗ, vì dác là mồi ngon của mọt.
- Sấy đạt độ ẩm chuẩn, gỗ khô thì nấm mốc và mọt khó sinh sôi.
- Phủ sơn kín các mặt, kể cả mặt đáy và mặt trong ngăn kéo, để không hở gỗ trần cho mọt vào.
Nhiều nơi chỉ sơn mặt ngoài cho đẹp, mặt trong để mộc. Đó là chỗ mối chui vào. Tôi luôn dặn thợ sơn kín hết, dù mặt khuất người ta không thấy. Làm nghề tử tế là làm cả chỗ không ai nhìn.
Kỹ thuật làm mộng âm dương của thợ cả
Đây là phần tôi tâm đắc nhất. Một bộ bàn trang điểm chắc hay lung lay nằm ở cái mộng. Đồ gỗ tự nhiên tốt phải làm mộng, chứ đóng đinh bắt vít không thì chỉ vài năm là rão.
Mộng âm dương là gì
Mộng âm dương, thợ hay gọi mộng mộng và lỗ mộng, là cách khoét một thanh gỗ thành lỗ (mộng âm) và thanh kia đẽo thành ngàm khớp vào (mộng dương). Hai phần ăn khít nhau, đóng keo vào là dính chặt như một khối. Kiểu ghép này chịu lực rất tốt, càng dùng càng chặt vì gỗ nở ra ôm lấy nhau.
Ở khung chân bàn và khung gương, tôi dùng mộng âm dương kết hợp chốt gỗ. Chốt gỗ đóng ngang qua mộng để khóa chặt, gọi là chốt hãm. Cách này giữ mối ghép không bị tuột dù bàn dùng lâu, mở đóng ngăn kéo hàng nghìn lần vẫn chắc. Bàn trang điểm hay bị rung khi kéo ngăn nếu khung yếu, làm gương rung theo soi khó chịu. Mộng chắc thì gương đứng yên.
Ghép mặt bàn và lắp gương
Mặt bàn ghép từ nhiều thanh thì dùng mộng ghép cạnh, thợ gọi mộng finger hoặc ghép mộng âm dương dọc cạnh rồi ép keo. Ghép xong phải để ép cả ngày cho keo ăn chắc mới tháo cảo. Gương thì lắp vào khung có gioăng đệm, bắt ốc âm phía sau, tránh khoan thẳng vào kính vì dễ nứt gương. Mép gương bo tròn hoặc vát cạnh để không cứa tay.
Các loại gỗ làm bàn trang điểm và giá tham khảo
Nhiều khách hỏi bàn trang điểm giá rẻ có gỗ tự nhiên không. Có, nhưng phải hiểu rẻ ở đây là so trong nhóm gỗ tự nhiên, chứ gỗ thật không thể rẻ bằng gỗ công nghiệp. Tôi kể vài loại để bạn chọn theo túi tiền.
Gỗ sồi
Sồi Nga, sồi Mỹ là gỗ nhập, giá vừa phải, vân đẹp, màu sáng. Dễ sơn phủ nhiều màu, hay làm màu óc chó cho hiện đại. Đây là lựa chọn hợp cho người muốn mua bàn trang điểm đẹp mà chưa cần đắt tiền. Nhược điểm là mềm hơn nhóm gỗ đỏ nên phải tẩm chống mối kỹ.
Gõ đỏ và cẩm
Đây là nhóm gỗ đỏ, cứng, nặng, vân đẹp và có tinh dầu chống mối tự nhiên. Bàn trang điểm gõ đỏ nhìn trầm, sang, để chục năm vẫn đẹp, càng dùng lên nước bóng tự nhiên. Giá cao hơn sồi nhiều nhưng đổi lại độ bền và giá trị giữ được lâu. Ai xác định mua một lần dùng cả đời thì tôi khuyên chọn nhóm này.
Ngoài hai nhóm trên còn gỗ hương, gỗ tần bì, gỗ óc chó nhập khẩu. Mỗi loại có mức giá và vẻ đẹp riêng. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều mẫu bàn ghế và đồ gỗ tự nhiên khác tại Nội Thất Thái Bình để so sánh chất gỗ và kiểu dáng trước khi quyết định. Nếu muốn tìm hiểu sâu về đặc tính từng loại gỗ, bạn cũng có thể xem thêm kiến thức tại Shop Đồ Gỗ.
Kích thước và bố trí bàn trang điểm hợp lý
Bàn trang điểm không cần to nhưng phải vừa người dùng và vừa phòng. Kích thước phổ biến tôi hay đóng là ngang 80cm tới 1m2, sâu 40cm tới 45cm, cao mặt bàn khoảng 75cm để ngồi ghế vừa tầm. Gương cao thêm 70cm tới 90cm tính từ mặt bàn lên, để soi được cả mặt và vai.
Phòng nhỏ thì chọn bàn ngang 80cm, có một tới hai ngăn kéo. Phòng rộng thì đóng bàn dài, nhiều ngăn, có hộc đựng mỹ phẩm chia ô. Ngăn kéo tôi khuyên dùng ray bi giảm chấn, kéo êm và đóng nhẹ nhàng, không xô lệch bàn. Ray sắt thường rẻ hơn nhưng dùng lâu kêu và rít.
Vị trí đặt bàn theo ánh sáng
Kinh nghiệm thực tế: đặt bàn trang điểm gần cửa sổ để tận dụng ánh sáng tự nhiên, trang điểm lên màu chuẩn hơn đèn. Nếu phòng thiếu sáng thì lắp đèn LED ánh sáng trắng hai bên gương, tránh đèn vàng làm sai màu son phấn. Không đặt bàn đối diện thẳng cửa ra vào hay chân giường theo quan niệm nhiều khách kiêng, cái này tùy bạn.
Lưu ý sử dụng và bảo quản để bàn bền lâu
Đóng bàn tốt rồi thì dùng cũng phải biết cách. Nhiều khách đồ đẹp nhưng dùng ẩu, vài năm là xuống cấp. Tôi liệt kê vài điều thực tế.
- Lau nước hoa, mỹ phẩm đổ ra ngay, không để ngấm vào gỗ gây ố và ăn mòn lớp sơn.
- Không đặt bàn nơi nắng chiếu trực tiếp cả ngày, tia nắng làm phai màu sơn và làm gỗ co ngót nứt mặt.
- Tránh kê sát tường ẩm hay gần nhà tắm, hơi ẩm lâu ngày làm gỗ mốc chân bàn.
- Lau bụi bằng khăn khô hoặc hơi ẩm, không xịt hóa chất tẩy mạnh lên mặt sơn.
- Mỗi năm lau một lớp dầu bảo dưỡng nếu bàn hoàn thiện dầu lau, để gỗ luôn căng bóng.
Về gương, thỉnh thoảng kiểm tra ốc bắt gương phía sau xem có lỏng không, siết lại nếu cần. Bản lề ngăn kéo, ray trượt nên tra chút dầu mỗi năm cho trơn. Những việc nhỏ này giúp bộ bàn dùng cả chục năm vẫn như mới.
Vì sao chọn Nội Thất Thái Bình mua bộ bàn trang điểm tại TPHCM
Chúng tôi là xưởng sản xuất trực tiếp, không qua trung gian, nên khách mua tận gốc giá phải chăng hơn. Toàn bộ phôi gỗ đều sấy đạt độ ẩm chuẩn, tẩm chống mối trước khi đóng. Mộng ghép làm theo lối thợ cả, chắc và bền. Khách ở TPHCM đặt bàn được giao lắp tận nơi, kiểm tra kỹ mới nhận.
Xưởng nhận đóng theo kích thước và kiểu dáng riêng của khách, không rập khuôn. Bạn thích màu óc chó, màu tự nhiên, hay gõ đỏ trầm đều làm được. Cửa hàng tại 199 tới 201 Nguyễn Thị Thập, Phường Tân Mỹ, Quận 7, TPHCM, khách ghé xem trực tiếp gỗ và sờ vào cảm nhận rồi hãy quyết.
Câu hỏi thường gặp về bộ bàn trang điểm tại TPHCM
Bàn trang điểm gỗ tự nhiên giá bao nhiêu?
Tùy loại gỗ và kích thước. Bàn gỗ sồi thường có giá mềm hơn, gõ đỏ và cẩm cao hơn do gỗ quý và bền hơn. Bạn nên báo kích thước và loại gỗ mong muốn để xưởng báo giá chính xác.
Mua bàn trang điểm gỗ tự nhiên có bị mối mọt không?
Nếu phôi được sấy chuẩn, loại sạch dác và tẩm chống mối thì rất khó bị. Nhóm gỗ đỏ như gõ đỏ, cẩm còn có tinh dầu tự nhiên chống mối rất tốt.
Bàn trang điểm gỗ tự nhiên có làm theo kích thước riêng được không?
Được. Xưởng nhận đóng theo số đo phòng và kiểu dáng khách yêu cầu, chọn số ngăn kéo, kích thước gương, màu sơn tùy ý.
Giao hàng và lắp đặt tại TPHCM thế nào?
Khách trong khu vực TPHCM được giao và lắp tận nơi. Thợ kiểm tra kết cấu, độ chắc mộng và gương trước khi bàn giao cho khách nhận.
Kết luận
Một bộ bàn trang điểm tại TPHCM đáng tiền không nằm ở kiểu dáng bắt mắt mà nằm ở phôi gỗ đã sấy chuẩn, thớ vân chọn kỹ, mộng ghép chắc và lớp sơn phủ kín chống mối. Đó là những thứ khách khó nhìn thấy ngay nhưng quyết định bàn dùng ba năm hay ba chục năm. Khi mua bàn trang điểm, bạn đừng chỉ nhìn cái gương và mặt bàn bóng, hãy hỏi kỹ về gỗ và cách đóng. Nếu cần tư vấn thêm, cứ ghé Nội Thất Thái Bình tại Quận 7, tôi và anh em thợ sẵn sàng chỉ cho bạn cách phân biệt đồ tốt đồ dở ngay tại chỗ.
